SPRAWOZDANIE Z BADAŃ 6IE010GIGZMH, 



dokonanych w 1880 r. w południowej części gubernii Kieleckiej 



przez Stanisława Kontkiewicza, inżyniera górniczego. 



(Talbliea X.) 



A) GRANICE I TOPOGRAEIJA ZBADANEJ CZĘŚCI KRAJU, 



Południową granicę zbadanej przestrzeni stanowi "Wisła, oddzielająca 

 w tem miejscu Królestwo Polskie od Galicyi; z zachodu oblewa ją rzeka Nida, 

 a ze wschodu mała, także do "Wisły wpadająca rzeczka Czarna; z północy kończy 

 się ta przestrzeń u stóp gór Świętokrzyskich. Największa jej długość, z półno- 

 cy na południe wynosi 50 kilometrów, największa szerokość, z zachodu na 

 wschód — 45 kilometrów, tak że powierzchnia stanowi przybliżenie 2000 kilome- 

 trów kwadratowych. 



Od Wisły ku północy rozciąga się najpierw płaska dolina, którój szerokość 

 w niektórych miejscach do 6 kilometrów dochodzi. Dolina ta kończy się dosyć 

 stromym, do 60 metrów wysokim brzegiem, od którego zaczyna się słabo ku pół- 

 nocy wznosząca się przestrzeń, zamknięta dość pokaźnie wyglądającym łańcu- 

 chem gór Świętokrzyskich, ciemnemi borami porosłych. Średnia wysokość tej 

 pochyłej równiny nad poziomem morza wynosi przybliżenie 250 metrów. 



Pomimo niewielkiego wzniesienia, przestrzeń, o którój mowa, nie jest wcale 

 jednostajną pod względem topograficznym. Z północo-zachodu ku południo- 

 wschodowi, po przekątnej, przecina ją szeroka dolina rzeczki Wschodniej, pod 

 Połańcem wpadającej do Wisły. Liczne strumienie, które do tej rzeczki z pół- 

 nocy spływają, powyżłabiały sobie dosyć głębokie doliny; w stromych i nieraz 

 skalistych brzegach tych dolin można widzieć bardzo dobrze gieologiczne 

 przekroje. 



Dolna część doliny Nidy rozszerza się znacznie ku wschodowi i tworzy 

 obszerną niską równinę, na której widać gdzieniegdzie oddzielne wzgórza lub 

 całe szeregi wzgórz, które uważać należy za szczątki znacznie wyżej przedtem 

 wzniesionego kraju, ocalałe od ogólnej denudacyi (rozmycia). Wzgórza te skła- 

 dają się po większej części z dość twardych skał, które na ich pochyłościach 

 często na samój powierzchni widzieć można. 



Między dolinami Nidy i Wschodniej, od Pińczowa do Stopnicy roz- 

 ciąga się pasmo niewysokich wzgórz, na wierzchołkach których, w wielu 

 miejscach, pokazują się skały do składu ich wchodzące. 



