177 — 



Niektóre ze wspomnianych szurfów, wykopanych jeszcze w przeszłym wie- 

 ku istnieją i po, dzień dzisiejszy; one to dostarczają obecnie wody mineralnej dla 

 buskiego zakładu leczniczego. 



W dziele Staszyca mającem na celu opisanie gieologiczne ziem daw- 

 nej Polski, znajdujęmy ledwie krótką wzmiankę o zajmującej nas okolicy. Mó- 

 wiąc o prowadzonych w przeszłym wieku około Buska poszukiwaniach soli, wy- 

 głasza Staszyc zupełnie nieuzasadnione zdanie, że spotkane w szurfach skały 

 odpowiadają tym. które pokrywają sól w Wieliczce i że dla tego, aby znaleźć 

 sól koło Buska, trzeba pogłębić się jeszcze o 25 sążni. 



"W trzecim dziesiątku lat bieżącego stulecia wykonane były, z polecenia 

 rządu, wielkie poszukiwania soli z obudwu stron Nidy przez niemieckiego Ober- 

 bergratha Beckera. Chociaż roboty te nie doprowadziły do pożądanego celu, 

 t. j. do odkrycia soli kamiennej, to jednak uzyskane przy pomocy ich fakty nie- 

 mało przyczyniły się do wyjaśnienia gieologicznej budowy tej okolicy. Nie 

 umiał jednak skorzystać z tych faktów sam Becker, jak tego dowodzi wydane 

 przez niego dziełko J ), które nietylko nic nie wyjaśniło, ale nawet wprowadziło 

 naukę w niemały zamęt, jak to widzieć można z następujących opinii wygłoszo- 

 nych przez Beckera: występujący tutaj trzeciorzędowy wapień uważał on za 

 wapień muszlowy (Muschelkalk), trzeciorzędowy piaskowiec — za pstry piasko- 

 wiec, a margiel wapienny (kredowy) za utwór młodszy od dwu poprzedza- 

 jących i t. d. 



W 1835—36 roku ukazało się znakomite dzieło Puscha o gieologii Polski 3 ), 

 w którem położone zostały podwaliny dalszych badań w tym kraju. Pusch 

 pierwszy oznaczył z przybliżoną dokładnością formacyje, występujące w opisa- 

 nej części kraju, rozumie się o tyle, o ile na to pozwalała ówczesna wiedza gieo- 

 logiczna. Odróżnił on tutaj formacyją kredową i trzeciorzędową. Do pierwszej 

 zaliczał, oprócz szarego marglu, tak zwanój opoki, która stanowi najniższy utwór 

 w tój okolicy, także gips i pokłady siarki w Czarkowy, na lewym brzegu Nidy, 

 niedaleko ujścia jej do Wisły, co późnićj okazało się zupełnie nieprawdziwem, bo 

 oba te utwory należą do formacyi trzeciorzędowej. Tej ostatniej poświęca 

 Pusch znaczną część swojego dzieła, chociaż przyznać wypada, że dalekim on 

 był jeszcze od dokładnego oznaczenia jej wieku. W formacyi trzeciorzędowej 

 Pusch odróżnia trzy główne oddziały: 



1) Najniżej formacyją gliny plastycznej i węgla brunatnego, występującą na 

 lewym brzegu Wisły między Opatowcem i Nowem Miastem Korczynem, a także 

 znalezioną w niektórych szybach poszukiwawczych w dolinie Nidy. 



2) Wapień gruby Pińczowa, Stopnicy i t. d., który miał być jednoznaczny 

 z paryzkim wapieniem grubym, t. j. także eocenicznym. 



3) Najwyżej piashoioiec muszlowy Chmielnika i Szydłowa młodszy od dwu 

 poprzednich. Wapień gruby Pusch dzieli jeszcze na kilka mniej szych poddziałów, 



») 



Staszic. O ziemiorodztwie Karpatów i innych gór i równin Polski. Warszawa 1815. 

 J3 e c k e r. Ueber die FIStzgebirge in Polen. Frelberg 1830. 



Puseh. Geognostische Beschreibung von Polen 1833—36. Stuttgardt und Tubingen. 



