— 185 — 



oznaczenia profesora petersburskiego instytutu górniczego Lisenko wynosi 

 0,914, punkt wrzenia 200°, a punkt cłystylacyi 255°. Przy tej ostatniej operacyi 

 daje się czuć obecność znacznej domięszki siarki, co jest' bardzo naturalnem, 

 gdyż glina, z której wypływa nafta, zawiera w sobie gips a nawet w małej ilości 

 siarkę rodzimą. Woda napełniająca szybiki ma smak słonawy i silnie pachnie 

 siarkowodorem, z rozkładu którego na powierzchni utworzyła się cienka war- 

 stwa delikatnego proszku siarki. 



b) Gips. 



Znaczne masy tego minerału wchodzą do składu tutejszych pokładów trze- 

 ciorzędowych Pusch zaliczał je mylnie do formacyi kredowój i dopiero Zejsz- 

 ner dowiódł, że są one znacznie młodsze i niewątpliwie trzeciorzędowe, na zasa- 

 dzie ciekawego przecięcia we wsi Szańcu niedaleko Buska. 



Przecięcie to, którego nie wszystkie części składowe były przez Zejsznera 

 właściwie oznaczone, ma, według mych obserwacyj, skład następujący: 



Fig. 1. 



a) Szary, nierównołupkowy margiel kredowy. 



b) Żółtawo - biały, miękki, grubowarstwowany wapień z licznemi 

 nulłiporami. 



c) Grubo uławicowany gips, składający się ze zbitej gipsowej lub marglo- 

 wej masy i wrośniętych w nią licznych wązkich kryształów sełenitu po kilka- 

 naście centymetrów długości mających. 



d) Jasno-szary, drobnoziarnisty, dość kruchy piaskowiec kwarcowy, za- 

 wierający tylko nieznaczną ilość glinianego cementu. Cienkie, bardzo regularne 

 warstwy tćj skały rozciągają się w kierunku W — 160°— Pd. i nachylają się ku 

 Pn. W. Pn. pod kątem od 10° do 45°. 



e) Piaskowiec i konglomerat wapienny, należący już do piętra sarmackie- 

 go, a przez Zejsznera mylnie za wapień nulliporowy uważany. 



f) Piasek napływowy. 



Chociaż w opisaaem przecięciu mamy wyraźne wskazówki tego, że gips 

 leży nad wapieniem nulliporowym, jednakże z tego jednego faktu trudno byłoby 

 udowodnić, że pokłady tego minerału rzeczywiście wchodzą do składu tutejszej 

 formacyi trzeciorzędowej". Obserwacyj e dokonane przezemnie dostarczyły wiele 

 nowych faktów potwierdzających zdanie wypowiedziane przez Zejsznera. Do- 

 starczyło ich przedewszystkiem zbadanie zachodniego zbocza pasma wzgórz gip- 

 sowych, ciągnącego się wzdłuż Nidy między Bagmierzami a Kobylnikami. Gips 

 zajmuje tu wszędzie wierzchołki wzgórz i spoczywa bezpośrednio na niegrubej 



P, F. T. II. " 12* 



