— 189 — 



Porównywaj ąc z sobą opisane przecięcia przekonywamy się, że porządek 

 następowania po sobie warstw gipsu różnśj budowy jest wszędzie jeden i ten 

 sam. Najniżej leży wszędzie wielkokrystaliczny gips, nad nim półkrystaliczny 

 (zbita masa z kryształami) a najwyżej zbity, łupkowy. Ostatni zajmuje naj- 

 większą przestrzeń w północnej części wspomnianego pasma wzgórz, między 

 Winiarami a Bogucicami; dalej ku południowi przeważają odmiany krystaliczne. 

 Na południe od Winiar pasmo rozdziela się na dwa węższe, między któremi leży 

 płaska równina. W zachodniem z tych dwu pasm warstwy gipsu padają ku 

 Pn.-W., we wschodniem ku Pd.-Z., a w równinie między niemi leżącej widać 

 miejscami, jak np. koło Skorocic, poziome warstwy gliny łupkowej, które wi- 

 docznie leżą pod gipsem, lecz niezgodnie z nim uwarstwowane. Przy kopaniu 

 studzien w tej równinie natrafiano także na glinę łupkową, z której wypływają- 

 ca woda miewa smak słonawy, nieprzyjemny. 



Wysokość wzgórz gipsowych zmniejsza się stopniowo, idąc w kierunku 

 z północy na południe. "W Bogucicach zajmuje on wierzchołki dość wyniosłych 

 Avzgórz, gdy tymczasem koło Wiślicy bardzo mało nad doliną Nidy się wznosi. 

 Ta różnica wysokości pochodzi stąd, że powierzchnia marglu kredowego, na 

 którym gips spoczywa jest słabo ku południowi pochylona. Być może, iż spot- 

 kana w Szczerbakowskim szybie na głębokości 35 m. warstwa gipsu stanowi 

 przedłużenie tego samego pokładu gipsowego, który występuje na powierzchnię 

 między Bogucicami a Wiślicą. 



W okolicy Buska także można widzieć, że gips leży na różnych pozio mach 

 nawet w miejscach niezbyt od siebie oddalonych. I tak, ku północy od tego 

 miasteczka zajmuje on najwyższe części dość wyniosłego wzgórza (między Bu- 

 skiem a Łagiewnikami), gdy tymczasem, niedaleko stąd, na południe od zakładu 

 kąpielowego pokazuje się w nizinie nie mniej, jak o 40 m. niżój od wspomnianego 

 wzgórza leżącej. 



Grubość pokładów gipsu, jaka bezpośrednio w obnażeniach widzieć się 

 daje, nie jest znaczną, bo ledwie 6 m. dosięga. Pokłady te jednak w innych 

 miejscach daleko większą posiadają grubość, jak to widać z przecięcia otrzyma- 

 nego w szybie soleckim, gdzie grubość ta wynosi 26 m. 



Na calem terytoryjum przez gips zajętem bardzo często spotykają się gro- 

 ty i zapadnięcia powstałe wskutek rozpuszczalności tego minerału w wodzie. 

 Największe i najpiękniejsze (chociaż stosunkowo wcale niewielkie) groty znaj- 

 dują się we wsi Skorocicach niedaleko Buska i stanowią ulubione miejsce wycie- 

 czek dla bawiących na kąpielach gości. Mały strumyczek przez tę wieś prze- 

 pływający wyżłobił w gipsie podziemny, ze sto metrów długi kanał, którym 

 bardzo wygodnie przejść można. Kanał ten przechodzi jednak na niewielkiej 

 głębokości pod ziemią, bo leżąca nad nim warstwa gipsu niewiele więcej nad 2 

 m. wynosi. Dno jaskiń gipsowych pokryte jest zawsze niegrubą warstwą, 

 czarnej ziemi, powstałej z rozkładu kawałków gipsu, z któremi po części jest 

 zmieszana. 



Chcąc się przekonać, czy jaskinie te nie zawierają kości zaginionych zwie- 

 rząt lub szczątków człowieka przedhistorycznego, zarządziłem przy współudziale 

 właściciela Skorocic małe poszukiwania, które się zasadzały na przekopaniu 



