— 197 — 



Największą grubość warstw piętra sarmackiego można obserwować w stro- 

 mej pochyłości wzgórza, ciągnącego się od wsi Szańca ku wschodowi. Wynosi 

 ona tutaj koło 60 m. 



Wapienny piaskowiec i konglomerat sarmacki trudno ulegają rozkładowi 

 na powietrzu, a po zwietrzeniu tworzą kamienistą i niezbyt urodzajną ziemię. 



IV. UŁwory dyluwijalne. 



Utwory te pokrywają znaczną część zbadanego terytoryjum, nigdzie jed- 

 nak nie posiadają tak wielkiej grubości, aby zupełnie zaciemniały leżące pod 

 niemi starsze formacyje. 



Pomiędzy utworami temi można dobrze odróżnić trzy oddziały, które jed- 

 nak miejscami bardzo są do siebie podobne,, tak. że z tego powodu dokładne ich 

 rozgraniczenie na mapie gieologicznój jest prawie niemożliwem. 



Oddziały te są: 1) Piaszczysta glina z głazami narzutowemi. 2) Piasek. 

 3) I-dss. 



1) Piaszczysta glina z głazami narzutowemi obszernie się rozwinęła we 

 wschodniej połowie zbadanego terytoryjum, gdzie znaczną płaszczyznę nieprzer- 

 wanie pokrywa. Grubość jej nigdzie nie przewyższa 10 m., ale zwykle jest 

 znacznie mniejsza. Zabarwienie ma ona żółtawe, zawiera zawsze znaczną do- 

 mięszkę piasku, miejscami nawet stopniowo w czysty piasek przechodzi, wskutek 

 czego rozgraniczenie jej od tego ostatniego jest niemożliwe. Bardzo rzadko 

 w tej glinie można widzieć niewyraźne uławicenie, jak np. koło Grzymały gdzie 

 występuje ona naprzemian z warstwami piasku. 



Prawie wszędzie glina, o której mowa, zawiera znaczną ilość głazów narzu- 

 towych rozmaitej wielkości, przeważnie granitu, kwarcytu i krzemienia. Naj- 

 więcej stosunkowo znajduje się głazów granitowych, zwykłe zupełnie zaokrąglo- 

 nych i dochodzących czasami wielkości 1 m. w średnicy; nie odróżniają się one 

 niczem od tych głazów, które w daleko większej ilości rozrzucone są po całej 

 polsko-niemieckiej równinie i z dalekiej północy, pochodzą. Głazy kwarcytu 

 mają zwykle jasno-szare zabarwienie, są mniejsze i mniej od granitowych za- 

 okrąglone. Początku ich szukać bezwątpienia należy w poblizkich górach Kie- 

 leckich, w których podobny kwarcyt panującą stanowi skałę. 



Głazy narzutowe spotykają się nietylko w tej części zbadanego terytory- 

 jum, której powierzchnia pokryta jest gliną dyluwijalną, przeciwnie widzieć je 

 można znacznie dalej na zachód i południe, w miejscowościach przez starsze for- 

 macyje zajętych. Dużo wielkich głazów spotyka się np. na wzgórzach między 

 Buskiem a Łagiewnikami, niebrak ich nawet w dolinie Wisły. Przypuszczać 

 należy, że dawniej glina dyluwijalną znacznie dalej ku południowi dochodziła, 

 lecz obecnie przez w r odę zmyta została, tak że tylko cięższe głazy narzutowe na 

 swych miejscach pozostały. 



Glina dyluwijalną, szczególniej tam, gdzie zawiera mniej piasku, daje lekką, 

 urodzajną ziemię. 



2) Piasek dyluwijalny pokrywa znaczne przestrzenie w opisanej części kra- 

 ju. Grubość warstwy tego piasku jest zwykle niewielka i w bardzo wielu miej- 

 scach występują z pod niego starsze formacyje. W ten sposób zajmuje on 



