— 199 — 



dobrą ziemię, tak że zajęte przezeń tery toryj um należy tutaj do najlepszych pod 

 względem rolniczym (okolice Stopnicy). 



V. Utwory aHuwijaine. 



Wszystkie znaczniejsze doliny rzek zapełnione są utworami współczesnemi 

 alluwijalnemi. Naj znaczniej sza z nich dolina Wisły, szerokość której miejscami 

 do 6 wiorst dochodzi, przedstawia zupełnie gładką równinę, pokrytą pięknemi 

 polami i łąkami, tak że tylko w sztucznych przecięciach, rowach i dołach można 

 niektóre warstwy ziemi, do składu jej wchodzące zobaczyć. Z przecięć tych 

 widać, że pod cienką warstwą gliniastej ziemi ornej leży piasek i zwir rzeczny, 

 t. j. osady niewątpliwie przez Wisłę przyniesione. 



W dolinie Nidy, pokrytej pięknem! łąkami widać w wielu miejscach mar- 

 giel kredowy, pokryty białą gliną, zapewne z tego marglu powstałą, piaskiem, 

 albo torfem. Ten ostatni znajduje się w kilku miejscach kolo Wiślicy, a także 

 kolo Kobylnik, gdzie pokrywa część alluwijalnej zatoki, otoczonej gipsowemi 

 wzgórzami. 



Dolina Wschodniój zapełniona jest przeważnie piaskiem, pod którym, na 

 niewielkiej zapewne głębokości leży glina łupkowa, w skutek czego w dolinie tej 

 powstają błota i niewielkie torfowiska (Żerniki dolne). Na karcie gieologicznej 

 w wielu miejscach trudno było odgraniczyć piasek alluwijalny od dyluwijalnego, 

 tworzącego brzegi doliny, który stanowi bezwątpienia materyjał dla utworzenia 

 pierwszego. 



Dolina Czarnej też jest pokryta piaskiem, z pod którego miejscami, jak 

 np. w Rytwianach koło cukrowni, występuje glina łupkowa. 



Kwest yj a soli. 



W poiudniowo-zachodniej części zbadanego tery toryj um, jak to już widzie- 

 liśmy, znajduje się wiele słabych źródeł siarczano-słonych, które oddawna na- 

 prowadzały na myśl, że tutaj w głębi ziemi znajdować się mogą pokłady soli ka- 

 miennój i były powodem wykonania znacznych robót górniczych, w celu odszu- 

 kania tych pokładów. Rezultat wszystkich tych robót był ujemny, jak to 

 wielu poważniejszych badaczów tych okolic naprzód przewidywało. Jeszcze bo- 

 wiem Carosi w końcu przeszłego wieku, a potem Pusch w pierwszej ćwierci bie- 

 żącego, wypowiedzieli jednozgodne prawie zdanie, że źródła te biorą początek 

 tylko w górnych warstwach ziemi i wcale nie dowodzą istnienia soli kamiennój 

 na większej głębokości. Jeżeli podobne zdania wypowiadali ci poważni i wia- 

 rogodni badacze jeszcze wtedy, kie$y ani wiek pokładów soli w Wieliczce nie 

 był dokładnie oznaczony, ani budowa gieologiczna okolicy, o której mowa, dosta- 

 tecznie poznana, to obecnie, z tern większą pewnością możemy polegać na podo- 

 bnym wniosku co dó możliwości znajdowania się soli, wyprowadzonym na zasa- 

 dzie wszechstronnego zbadania obudwu powyższych kwestyj. 



Dokładne określenie znalezionych w Wieliczce skamieniałości dowiodło, 

 że pokłady solonośne należą do epoki trzeciorzędowej i odpowiadają śródziemne- 

 mu piętru formacyi neogienicznój w zagłębiu Wiedeńskiem. Kiedy po takiem 

 oznaczeniu wieku pokładów Wielickich, chciano odszukać na północy, w grani- 



