O roślinności jawnokwiatowij okolic Warszawy, 



■przez 



K:izimievza Łapezyiisłcieg-o. 



Na całej przestrzeni północnej Polski, z bardzo raałemi wyjątkami, napły- 

 wy dyluwijalne grubą warstwą nakrywając starsze formacyje, wygładziły dawne 

 nierówności gruntu i po ustąpieniu wód utworzyły wielką równinę. Okolice 

 Warszawy leżąc na niej, nie mają żadnych naturalnych granic i naznaczenie im 

 większego lub mniejszego zakresu, staje się rzeczą zupełnie dowolną. 



Przyjmując za graniczne punkty okolic Warszawy: Jabłonnę na północy. 

 Miłosnę na wschodzie, Jeziornę na południu, Ołtarzew na zachodzie i opisując 

 okręgiem koła kwadrat przez te cztery punkta utworzony, okolice Warszawy 

 przedstawiają się jako powierzchnia koła, wynosząca około 800 kilometrów 

 kwadratowych, czyli około 11 kwadratowych mil gieograficznych. Promień bę- 

 dzie miał około 16 kilometrów. Warszawa będzie tu środkiem koła, a Wisła 

 średnicą mniój więcćj z południa na północ poprowadzoną. Średnica ta rozdzie- 

 la okolice Warszawy na dwie równe części: wschodnią, czyli prawego brzegu 

 Wisły, niższą i piaszczystszą i zachodnią, czyli lewego brzegu Wisły wyżój po- 

 łożoną i bogatszą w grunty gliniaste. 



Cała w powyższych granicach zamknięta okolica Warszawy jest osuszo- 

 nem dnem wód. Czy ostatnią razą morze zalewało tu ziemię, czy też płynęły 

 tędy wielkie wody słodkie, może poprzedniczki maleńkiej w porównaniu z niemi 

 Wisły, rzecz to mało dotąd badana i nierozstrzygnięta. W każdym razie opad- 

 nięcie wód nastąpić musiało w czasach przedhistorycznych. Mimo tysięcy lat 

 znaczne przestrzenie piasków między Warszawą i Wawrzyszewem, koło Węglo- 

 wej Wólki, Białołęki i w wielu innych miejscach tak wyglądają, jakby dopiero 

 wczoraj wychyliły się z pod wody. Życie roślinne nie potrafiło się dotąd, o tyle 

 przynajmniej na tych wydmach rozwinąć, żeby unieruchomić lotny piasek. 

 Gdzie piaski posiadały wilgoć dostateczną do życia torfowców (Sphagnum) 

 tam zdążyły się wytworzyć obszerne torfowiska. Na większości gruntów życie 

 roślinne zasiliło już piaski pewnym zasobem próchnicy. Że jednak jój procent 

 inewszędzie jest jeszcze dostateczny do pomyślnej uprawy zbóż, przeto głównie 

 z tej przyczyny obszerne lasy sosnowe zalegają dotąd prawy brzeg Wisły 



