— 332 — 



czykmoatej (L i n a r i a Cyinbalaria Mili), ani honitrudu, ani ożanki czosna- 

 ku (Teucrium ScordiumL) (P. n. 421, 429, 528). 



Między Czerni akowem i Służewem nie spotyka się obecnie goryczki krzyżo- 

 ivej (G e n t i a n a cruciata L). Zbierał ją tam Jastrzębowski. (P. n. 533). 

 Ale ta niższych Karpat mieszkanka najczęściej pojedynczo błąka się po równi- 

 nach Mazowsza. Przed kilku laty piękny okaz znalazłem pod Janowem, mię- 

 dzy Mińskiem i Kałuszynem. 



W Wilanowie kiedyś zbierał Jastrzębowski czosnek zwodniczy (A 1 1 i u ni 

 f a 1 i a x S c h u 1 1) (P. n. 262). Obecnie już go tam nie znajdowano. Zapewne 

 Wisła z Karpat albo z Krakowskiego przyniosła kiedyś nasiona, ale trudno było 

 tej roślinie osiąść na stałe na ziemi pozbawionej wapna. Klimat zimniej szy nie 

 stał na przeszkodzie, skoro w Tatrach rośnie na Giewoncie i na Pysznej. 



Lasek bielański oył dotąd w okolicach Warszawy roślinności stolicą, nie- 

 tylko bogatą w liczne gatunki roślin jawnokwiatowych, ale także we mchy i pa- 

 procie. Być może, że niedługo stolica przeniesioną zostanie do Babic, do Wy- 

 gody na prawym brzegu Wisły, albo w jakie inne miejsce zaciszne, bo w Biela- 

 nach wielkie zbiorowisko ludzi zaczyna szkodliwie oddziaływać na roślinność. 

 Już niektórych gatunków rozpoczęło się znikanie. W ostatnich czasach nie 

 spotyka się już w Bielanach: miodownika rojnikowatego (Melittis melysso- 

 p h y 1 1 U m L), jarzmianki większćj (Astrantia minor L), tawliny drobno- 

 kwiatowej (Spiraea Aruncus L), srebrnika leśnego (Potentilla r u p e- 

 s t r i s L) i koniczyny wielkiej (T i* i f o 1 i u m r u b e n s L) (Prod. n. 518, 1113. 

 1196, 1219, 1281). 



W Wawrzyszewie nastały w niedawnych czasach zmiany o tyle korzystne 

 dla rolnictwa, o ile szkodliwe dla flory miejscowej. Napróżno już tam szukać 

 storczyka podpalonego (Orchis ustulata L), gdzie go niezbyt dawno zbierał 

 Ferdynand Karo (p. n. 278). Na uregulowanych łąkach i osuszonych błotach 

 wyginął Upiennik Loesela (Liparis Loeselii R i c h) dostrzeżony przez Ro- 

 stafińskiego (P. n. 307). Flora okolic Warszawy traci tę roślinę do czasu od- 

 szukania nowego stanowiska. Może się wcale nie znaleźć, bo chociaż ta starczy- 

 kowata nie lęka się klimatu południowej Szwecyi, Wawrzyszew jednak był 

 jednem z jej stanowisk najdalej u nas posuniętem ku północy. 



Po osuszeniu blót wyginął tam także konitrud i gnidosz wyniosły (P e d i c u- 

 1 a r i s Sceptrum Carolinum L) (P. n. 429, 458). 



W Opalinie (na niektórych mapach Opaleń) mimo bardzo usilnych kilko- 

 letnich poszukiwań nie znalazłem Acer as pyramidalis Rchb. Zbierał 

 go tam przed laty Jastrzębowski (P. n. 276). Obecnie rzadki storczyk wyginął. 

 Pozostaje w Królestwie jedno stanowisko w Ojcowie także Jastrzębowskiego. 

 Ale i tam jest wątpliwość czy się A c e r a s zachował, Berdau bowiem, chociaż 

 Ojców objął swoją Florą Krakowską, nie zamieszcza tej rośliny. W Galicyi ta 

 storczykowata także bardzo rzadka (Knapp). 



Na zachód od Opalina leży las babicki najbogatszy magazyn próchnicy 

 w okolicach Warszawy. 



Między babickim lasem i Mościskami na znacznej przestrzeni sterczą pozo- 

 stałe po Avyciętym lesie pieńki przeważnie dębowe. Chociaż grunt dobry, ro- 



