— 337 — 



W tern tylko miejscu widziałem tę roślinę w okolicach Warszawy, chociaż gdzie- 

 indziej na brzegach Wisły np. w dolinie ciechocińskiej rozradza się bardzo obfi- 

 cie. Nad Narwią np. w Białobrzegach także jój dużo. 



W Natolinie rośnie zerwa kłosowa (Phyteuma spicatum L), oprócz 

 25 rzadszych roślin wymienionych w Prodromusie. 



Ponieważ poza Natolinem pod względem roślinności nie rozpatrywałem 

 okolic Warszawy, więc wracam do miasta, żeby zrobić wycieczkę ku północy 

 i północnemu zachodowi. 



W rowie piaszczystym przy kolei obwodowej za wolskiemi rogatkami Dr. 

 Filipowicz znalazł po raz pierwszy w KrólestAvie: Polycarpon tetra- 

 phy 11 u m L (Przyroda i Przemysł Rok VIII. N. 17). Jest to drobna roczna 

 roślinka, należąca do rodziny zapartnicowatych (Paronichiaceae S t. H i- 

 laire), a pochodząca z wybrzeży morza Śródziemnego. Że jednak wstanie 

 zdziczałym rośnie w środkowych Niemczech i w niektórych miejscowościach 

 Czech i Szląska, może więc i u nas zechce się osiedlić na stałe. 



Za cmentarzem powązkowskim w stronie Czystego, na gruntach piasz- 

 czystych pod obozy wojskowe zajętych, rozradza się co rok obficiej wiklina cebul- 

 kowa w odmianie żyworodnej (Poa bulbosa v a r. vivipara L). Dziwnym 

 trafem drobna ta trawka w okolicach Warszawy pilnuje się obozów. Na północ 

 i na zachód od bielańskiego lasku, w kilku ostatnich latach, w pobliżu żołnier- 

 skich baraków namnożyła się jej taka ilość na piaskach, że jeżeli tak dalej pój- 

 dzie, zaliczyć ją wypadnie choć maleńką, do roślin pożytecznych, utrwalających 

 ruchome wydmy. 



Kluk, Jundziłł, Waga, Berdau (FI. cr.) nie zamieszczają ani wikliny cebul- 

 kowej w odmianie żyworodnej, ' ani wikliny cebulkowej właściwej. Rostafiński tę 

 ostatnią wylicza (P. n. 181) i pisze, że dotąd tylko w okolicach Warszawy była 

 dostrzeżoną (Szub.) np. w Jabłonnej (Rost.). 



Sądzę, że odmiana żyworodna niedawnym być musi nabytkiem flory oko- 

 lic Warszawy. Gdyby rosła dawniej w Bielanach i za Powązkami, weszła 

 by niewątpliwie i do Flory Wagi, który znał dobrze okolice Warszawy i tem 

 bardziej do zielnika Jastrzębowskiego, który długie lata mieszkał w Marym ou- 

 cie bardzo blisko Bielan. 



Porównałem okazy powązkowskie i bielańskie z nadesłanemi mi uprzejmie 

 przez p. Ferdynanda Karo okazami jego zielnika, które pochodzą z Niemiec 

 i Austryi. Widzę że w Halli i w Wiedniu trawka ta bujniej rośnie, niż na 

 mazowieckich piaskach; w Berlinie i nad Renem taka jak nasza. 



1 1 'iklina cebulkowa w odmianie żyworodnej prawdopodobnie nie z Niemiec, 

 ale przybyła do nas z wojskiem z Rossyi, gdzie w niektórych miejscowościach 

 była dostrzeganą (Ledebour). 



Narysowałem (fig. 2 str. 338) ten nabytek flory okolic Warszawy w natu- 

 ralnej wielkości. Kłosek żyworodny powiększyłem 2 razy. 



Dodać wypada, że niewszyscy botanicy formę żyworodna uważają za od- 

 mianę, ale są i tacy, co robią z niej osobny gatunek. 



Przed kilku laty znalazłem między Bielanami i Młocinami w pobliżu wikli- 

 ny cebulkowej w odmianie żyworodnej rzadką roślinę: lyszczec wiecho waty (Gr y p s o- 



