— 345 — 



Stosunek drzew, krzewów i krzewinek do roślin zielnych w naszej repre- 

 zentacji jest także odpowiedni florze Królestwa. Zamieściliśmy tylko 1 drze- 

 wo: sosnę. 1 krzew: łozę, 1 krzewinkę: czernicę. Pozostałe 42 rośliny są zielne. 



Ponieważ okolice Warszawy nie stanowią zamkniętej w sobie całości, ale 

 są małą cząsteczką wielkiej północno-europejskiśj równiny, więc i każda z ro- 

 ślin składających florę tutejszą, wysuwa się bardzo daleko poza granice okolic 

 Warszawy, najczęściej aż poza granice Europy. 



Rozpatrzmy w głównych zarysach granice rozmieszczenia wybranych po- 

 wyżej 45 roślin pospolitych z okolic Warszawy. 



Sosna rośnie w północnej Europie i w północno-zachodniej Azyi, posuwa- 

 jąc się w strefę arktyczną; prócz tego spotkać ją można na wielu górach pół- 

 nocnej półkuli. W Karpatach i Tatrach nie tworzy lasów, ale pojedynczo się 

 [ trafia do wysokości przeszło 1200 metrów nad poziom morza. Na Alpach i Py- 

 reneach dosięga 1900 metrów (D C). Na Kaukazie tyleż (Ledeb.), ale tam na 

 południowych podnóżach są zapewne jedyne w tych stronach obszerne lasy so- 

 snowe w Borżomie, blizko działu wodnego Kuru i Rionu. Leżą te lasy na 

 znacznych wysokościach i widywałem z nich w Tyflisie ogromną ilość sosnowego 

 budulcu spławianego wodami Kuru. Sosna trafia się na górach Hiszpanii, Ar- 

 menii, Persyi i wschodniej Syberyi |D C). W Dauryi północnój, leśnej, spoty- 

 kają się bardzo rzadko wśród modrzewiowych i świerkowych lasów, jakby 

 wyspy samą sosną zarosłe, mające po kilka włók rozległości (ustnie Wałecki). 



Łoza jest także mieszkańcem Europy i północnój Azyi. Ciągnie się przez 

 Syberyją aż do Kamczatki. Najdalej na południu była dostrzeganą w Azyi 

 Mniejszej na górach Taurus (D C). 



Czernica północną część Europy i Azyi zajmuje, przechodząc poza cieśninę 

 Beringa, aż do wyspy Sitki. W stronach bardziej południowych tylko na górach 

 rośnie. W Tatrach w zasięgu kosodrzewiny jest bardzo pospolita. Na Kazbe- 

 ku jednśj z najwyższych gór Kaukazu przechodzi 2300 metrów. Na zachodnim 

 Kaukazie jeszcze wyżej sięga bo do 2700 metrów. (Ledeb. P. R.). 



Z 42 wymienionych powyżej gatunków zielnych największą domatorką jest 

 stokrótka: północnych stref nieznosząc, nie przechodzi poza Inflanty, na wscho- 

 dzie nie przekracza Litwy, Wołynia, Podola i Krymu. Poza granicami Euro- 

 py znajduje się na jednej tylko wyspie Maderze i to, jak mówią, została tam 

 wprowadzona (D. C. Prod. t 5 str. 304). 



Drugą rośliną także prawie wyłącznie Europejską jest storczyk krwisty. 

 Daleko on ku północy nie sięga, na wschodzie Litwy nie przekracza. Za grani- 

 cami Europy tylko za Kaukazem w Gieorgii rośnie (Ledeb). 



Trzecim europejskim domatorem jest czosnaczek, także niezbyt daleko posu- 

 wa się ku północy, na wschodzie dochodzi do Moskwy i Woroneża (Led). 

 W Azyi tylko za Kaukazem i w Persyi (D C) rośnie. 



Kopytnik, rzęsa mała, kakól, przytulija żółta, loilczomlecz łancetowaty , okrężnica, 

 roświta, nostrzyk biały i śniedek żółty dalekiej północy nie sięgają. Ale ku wscho- 

 dowi jedne do Syberyi uralskiej, drugie do Bajkału, inne do Dauryi, a śniedek aż 

 do Kamczatki dochodzi: są to więc europejsko -azyjatyckie rośliny. 



p. F. T. li. 22* 



