— 360 - 



jące, Płazy, pozostawił pod nazwą dawniejszą G-ady, — Amphibia zaś właściwe, 

 dla których współcześni mu klasyfikatorowie francuscy przyjęli nazwę Les Ba- 

 traciens (Batrachia t. j. Żaby w znaczeniu rozciągniętem i uogólnionem), 

 Jarocki nazwał Sirenia i do nich zastosował nazwę polską Płazy, która 

 w ten sposób oderwana od Żółwi, Jaszczurek i Wężów dostała się skaczą- 

 cym Żabom. 



W tym stanie rzeczy, przed piętnastu laty w tłumaczeniu popularnej Zoo- 

 logii Schodlera odważyłem się Amphibia t. j. Zwierzęta Wodoziemne, a właści- 

 wiej Wodolęgi, nazwać po polsku Skrzekami. Imię to krótkie, niezłożone, ma 

 tedy oznaczać zwierzęta wylęgające się z jaj bezskorupnych, składanych w wo- 

 dzie i zapladnianych zewnątrz ciała samicy, słowem nieróżniących się niczem od 

 ikry rybiej, lecz w mowie potocznej nazywanych skrzekiem, niewątpliwie od do- 

 niosłego skrzeczenia lub rzechotania tych zwierząt w porze rozpłodowej. Skrze- 

 kami prócz tego nazywa lud w niektórych okolicach kraju, pewne małże dwu- 

 skorupne, Skojki, bo je poczytuje za płód wylęgły ze skrzeku żabiego i ostatecz- 

 nie przemieniający się znowu w żaby. W ten sposób nazwa Skrzeki obejmuje 

 i jednoczy w sobie najważniejsze właściwości odróżniające zasadniczo Skrzeki 

 od Płazów: te ostatnie bowiem lęgną się z jaj skorupiastych, podobnych ptasim, 

 zapladnianych wewnątrz ciała samicy, oddychają od razu powietrzem czerpa- 

 nem z atmosfery, nieodbywają przemian i pozbawione są możności wydawania 

 głosów donośnych. 



Nomenklaturę polską rodzajów i gatunków zachowałem tutaj po większej 

 części taką jak w wymienionem powyżej dziele, zwłaszcza w wydaniu drugiem 

 z r. 1873, parę jednak poprawek wprowadzić uznałem za pożyteczne. Itak, 

 Bombinatora nazwałem tam Bąkała, nazwą o ile się dało fonetycznie zbliżoną 

 do nazwy naukowej łacińskiśj; w braku bowiem nazw rodzimych, za najmniej 

 obciążające pamięć niepożytecznym balastem mam nazwy przypominające brzmie- 

 niem lub znaczeniem nazwę naukową. Obecnie sprawdziłem wielokrotnie że 

 nazwa klukowska kum, jest rzeczywiście poczerpniętą z ;nowy żywej, dzieci 

 wiejskie dobrze ją znają, nawet przedrzeźniają. Pelobates ludowi jest mniej 

 znany, nigdzie też nie udało mi się wybadać osobnej dla niego nazwy. W książ- 

 kach nic dorzecznego nie znalazłem, trzeba było go nazwać. Spomiędzy kilku 

 przystosowywanych, wybrałem wówczas nazwę, jak mi się zdawało naj wyra- 

 zistszą, Dreptucha, która jednak nie przestała dotąd razić mię trywijalnością; 

 obecnie zastępuję ją nazwą Grzebuszka, zgodzoną w zakończeniu z nazwą rodzi- 

 ny; przykłady podobnych formacyj liczne przekazał nam Lineusz. Nakoniec 

 w odróżnieniu dwu gatunków Żab właściwych, epitetom stosowniej szym dałem 

 pierwszeństwo; reszta pozostała bez zmiany. 



Do artykułu tego. którego osnowę stanowią opisy Skrzeków znalezionych 

 dotąd na przestrzeni dawnej Polski, dołączono obraz gieograficznego ich na tej 

 widowni rozsiedlenia, o ile to w dzisiejszym stanie wiadomości dało się wyko- 

 nać; prócz tego podano krótką informacyją o zbieraniu i przechowywaniu 

 w zbiorach zwierząt do gromady tój należących. Obu pomienionych dodatków 

 celem jest ułatwienie współpracownictwa w badaniach fizyjograficznych. tym, 

 którzy oceniając pożytek rzeczonych badań, udział w nich przyjąćby chcieli. 



