- 363 — 



Rzęd I. ANURA (Bcamlata) BEZOGONOWE. 



Ciało krótkie, szerokie, przypłaszczone lub pękate, zupełnie bezogonowe; 

 głowa płaska, krótka i szeroka, o pysku tępo zaokrąglonym, bez żadnego zwę- 

 żenia szyjowego wprost z kadłuba Avychoclząca. Oczy z powiekami; źrenica 

 u jednych, okrągła, u innych wydłużona poziomo lub pionowo; tęcza żywo zabar- 

 wiona, z połyskiem metalicznym. Nozdrza małe, tylne ich otwory na podnie- 

 bieniu blisko przodu. Bębenek ucha u jednych wyraźny, u innych mało, lub 

 wcale niewidoczny. W paszczy u wszystkich szczęka dolna bezzębna, niektóre 

 są zupełnie bezzębne (ropuchy), u innych ząbki drobne są na szczęce górnej i na 

 podniebieniu pomiędzy tylnemi otworami nozdrzy, zebrane w dwie kępki. Ję- 

 zyk duży miękki, rzadko bywa całą długością do dna paszczy przyrosły, częściej 

 tylko końcem przednim, koniec zaś tylny jest wolny i ruchomy, u niektórych 

 może być jak klapka na muchy na zewnątrz z pyska wyrzucany; brzeg tylny 

 języka jest u jednych bez żadnego wykroju, u innych płytko wycięty, lub głębo- 

 ko dwukłapowy. W niektórych gatunkach samiec ma przyrząd szczególny, słu- 

 żący do wzmocnienia głosu, tak zwaną rzegotkę, czyli pęcherz rezonansowy, 

 umieszczony albo pod gardłem, lub też po bokach głowy, z każdej strony przy 

 kącie ust; podczas wydawania głosu usta są zamknięte, a pęcherze rezonansowe 

 wydymają się, występują na zewnątrz i uczestnicząc w drganiu powietrza, głos 

 wzmacniają. Nogi przednie są krótsze, łapkami ku sobie zwrócone, 4 palczaste, 



0 palcach krótkich i wolnych; nogi tylne u różnych w różnym stopniu wydłużone 



1 w miarę tego do wykonywania większych lub drobniejszych skoków zdolne, 

 pięciopalczaste. palec 1-szy jest najkrótszy, 4-ty najdłuższy, wszystkie spięte 

 w różnej mierze błoną: u jednych dochodzącą do końca palców, u innych tylko 



; do połowy ich długości, lub wreszcie łączącą same tylko kąty w ich nasadzie. 

 W jednej rodzinie (Żabek drzewnych), końce wszystkich palców mają rozsze- 



; rżenia krążkowate, przylepki, które działając jak bańki ssące, służą do trzyma- 

 nia się na liściach lub innych powierzchniach gładkich i spadzistych. Skóra 



! luźnie odziewająca ciało, nie przyrosła do leżących pod nią części, u jednych 

 gładka, u innych najeżona drobnemi lub dużemi brodawkami, zbiegającemi się 



i na pewnych miejscach ciała w guzy gruczołowate. Samce są zwykle mniejsze 

 od samic. 



Skrzeki bezogonowe, to jest żaby w znaczeniu ogólniejszem, przebywają 

 jedne więcej na lądzie, inne w bliskości wody lub w samej wodzie, a w porze 

 rozpłodowej wszystkie płciowo dojrzałe zmuszone są iść do wody. Tani odbywa 

 i się pewnego rodzaju parzenie się: samiec nasiada samicę obejmując ją silnie, 

 . nrzednienii łapami, u jednych pod pachy przednie, u innych w pachwiny tylne 

 | i zapładnia odchodzące powoli jaja (skrzek), zlepione szluzem w kłęby lub w taś- 

 mowate sznury. Zniesiony skrzek zrazu tonie, wkrótce po nasiąknięciu wodą 

 spływa ku powierzchni. Wylęganie się poczwarek w pewnych gatunkach na-; 

 stępuje prędzej, u innych później; na przyspieszenie lub opóźnienie wylęgania się 

 jaj wywiera wpływ znaczny temperatura wody. Przemiany wymagają również 



