— 382 — 



1. Salamandra macidosa Laur. Salamandra plamista. 



Czarna w duże plamy żółte. Rzędy ząbków podniebiennyck mocno powy- 

 ginane, przedniemi końcami ku sobie zbliżonemi występują pomiędzy otworami 

 nozdrzy nieco naprzód, następnie oddalają się od siebie wypukłościami łuków, 

 dalej zaś na tył zbliżają się znowu wygięciem ku sobie, końce tylne tych rzę- 

 dów oddalają się nakoniec na zewnątrz. Długość całkowita 150—200 mm. 



Oko czarne. Guzy zauszne duże, nerkowate, w tyle grubsze. Ogon krót- 

 szy od ciała. Pory skórne wzdłuż grzbietu w dwa rzędy i na każdym boku 

 ciała po jednym rzędzie, brodawkowato wzniesione, przy drażnieniu skóry obfi- 

 cie szluz sączące. 



Odmiany ubarwienia zależą od wielkości, kształtu, obfitości i rozmieszcze- 

 nia plam żółtych, a pod każdym z powyższych względów panuje wielka rozmai- 

 tość. Zwykle wierzch ciała jest aksamitno czarny, plamy pomarańczowo żółte 

 leżą na powiekach, na guzach zausznych, prócz tego plamy większe nieregularne 

 i bezładnie narzucone na grzbiecie i bokach ciała; spód ciała szarawo czarny, 

 plamy żółte na nim rzadsze, mniejsze i mniój żywego koloru. Na młodych 

 wszystkie barwy są bledsze. 



Poczwarki rodzą się już z obiema parami nóg. Skrzela mają niezbyt wiel- 

 kie, końcami niewiele poza ramiona sięgające; ogon wiosłowaty, o końcu tępo 

 zaokrąglonym; barwę brunatną czarno marmurkowaną, na bokach miejscami po- 

 łysk złotawy, brzuch blady prawie bezbarwny, tęczę złocistą. Plamy żółte wy- 

 stępują na nich dopiero w porze znikania skrzeli, w początkach są białawe, 

 z czasem barwa ich się wzmacnia. Poczwarki są jeszcze niezdolne do życia 

 w atmosferze, samica przeto składa je w wodzie, zwykle w jeziorkach górskich 

 źródlistych, w liczbie około 40 — 50; młode spotyka się w wodzie od wiosny do 

 jesieni. Zapładnianie dotąd nie jest wyśledzone. W hodowli samice rodzą nie- 

 kiedy po dwa lata rok po roku bez zetknięcia się z samcem. 



Salamandra plamista żyje w całej środkowej Europie, najczęściej w kra- 

 jach górzystych. Granice rozprzestrzenienia jój nie są dotąd należycie znane, 

 północna nie przekracza zapewne 50° szer. Pn. wschodnia jak się zdaje nie do- 

 chodzi Dniepru; na półwyspie bałkańskim dotąd nieznaleziona. U nas znajduje 

 się obficie w Tatrach, według świadectw dawniejszych (Zawadzki) ma być w ca- 

 łem paśmie Karpat pospolita, stwierdzenia jednak tego szczegółu przez później- 

 sze poszukiwania nie znalazłem. Liczne okazy krajowe Gabinetu Zooł. Warsz. | 

 pochodzą z Zakopanego i Szczawnicy; okazy z południowej Europy są rów- 1 

 nież liczne. 



Cała czarna bez plam. Na podniebieniu ząbków dwa rzędy zlekka wygię- 

 te, prawie równolegle, przedniemi końcami mało co przed otwory nozdrzy wy- 

 stępujące. Dług. całkowita 100—150 mm. 



Jednobarwna, mniejsza i szczuplejsza od Salamandry plamistej. Ogon ma 

 wyraźniej czworograniasty, około s / 5 długości całkowitej wynoszący; guzy za- 



2. Salamandra atra Laur. Salamandra czarna. 



