— 383 — 



uszne bardziej po długo wate, pory skórne jak u tamtej w dwa rzędy wzdłuż, 

 grzbietu i po jednym rzędzie na bokach. 



Salamandra czarna przedstawia jedyny w całej gromadzie Skrzeków przy- 

 kład żyworodności lądowej, to jest płodu zupełnie już wykształconego. W sa- 

 micy brzemiennej znajduje się w każdym jajowodzie po 20 mniej więcej jaj, 

 z tych jednak tylko naj pierwsze w lewym i w prawym wykształca się na pocz- 

 warkę, pozostałe zlewają się w jednę masę i służą na pożywienie dla rozwijają- 

 cego się płodu, aż do ukończenia przemian w łonie matki. W okresie tym 

 skrzela pięknie różowo czerwone dochodzą niewidywanej u innych wielkości, 

 zajmując połowę długości całkowitej zwierzątka, końcami sięgają nóg tylnych. 

 Ogon w tej porze jest wiosłowato ściśniony. Przed urodzeniem jednak skrzela 

 zanikają, świeżo wyszłe na świat zaledwie ich szczątki okazują, ogon wtedy 

 mają lekko już tylko z boków ściśniony; oddychają od razu powietrzem z atmo- 

 sfery czerpanem. Ponieważ samica dwoje tylko młodych rodzi, gatunek ten 

 jest mniej mnożny od Salamandry plamistój, a do wyprowadzenia potomstwa 

 niepotrzebując wody 5 przebywa w miejscach odległych od wszelkich jej zbior- 

 ników, zwykle na znacznych wysokościach w górach, aż do granicy lasów. 



Rozmieszczenie gieograticzne Salamandry czarnej nie jest obszerne; jako 

 gatunek wyłącznie górski obejmuje mianowicie Alpy aż do najdalszych wschod- 

 nich krańców. Mniej pewnem jest znajdowanie jej w Sudetach. Zawadzki 

 obejmuje Salamandrę czarną w swej faunie, wymieniając ją jako mieszkankę 

 gór bukowińskich. Chociaż trudno przypuszczać aby się omylił biorąc za nią 

 Trytona większego, który może się zdarzyć zupełnie czarny, wiadomość ta je- 

 dnak oczekuje na potwierdzenie i dziwić się trzeba, że punkt ten tak mocno gie- 

 ograńją zoologiczną obchodzący, a tak przytem ciekawy, zostaje dotąd pod 

 pewną wątpliwością i nie dodaje podniety do jej rozstrzygnięcia badaczom kra- 

 jowym bliższy tam dostęp mającym. 



Okazy Gabinetu Zool. Warsz. pochodzą z Alp. Jeden złożony p. ś. p. 

 prof. Górskiego podobno z Salcburga, dwa od D-ra Neugebauera z Alp Tyrol- 

 skich. Żywej nie miałem sposobności oglądać. 



Rodzaj 2. Triton Laur. Molge. Merr. Tryton. 



Zęby podniebienne ustawione w dwa rzędy prawie proste, niemal równo- 

 ległe lub rozchodzące się ku tyłowi, przedniemi końcami nie występujące przed 

 otwory paszczowe nozdrzy. Języka tylko brzegi boczne wolne. Ogon z boków 

 ściśniony, nożowaty, prawie tak długi jak ciało. Guzy zauszne u żywych nie 

 widoczne (na preparatach spirytusowych mniej więcej odznaczone). Fałd pod- 

 gardlany u jednych wyraźny, u innych wcale go niema. Skóra u jednych moc- 

 niej, u innych mniej wyraźnie brodawkowata. Na głowie u niektórych dziurki 

 szluzowe (na preparatach spirytusowych wyraźniejsze), od końca pyszczka po 

 nad każde oko i od nozdrza do oka. Tęcza oka żółta, złocista, 



W porze godowej u samca wytwarza się grzebień skórny wzdłuż grzbietu 

 od głowy do końca ogona, u różnych gatunków różnej wysokości, ciągły lub 

 z przerwą nad osadą ogona. Krawędź grzebienia u jednych wycinana w zęby 

 ostre, u innych w karby zaokrąglone, lub też zupełnie równa, Kloaka w tej po- 



