388 — 



nycłi gliniastych bywa płowo żółtawy lub blado brunatny), na całem ciele wów- 

 czas ma wyraźne planiki okrągłe czarne (tarantowaty). Smuga jaskrawo poma- 

 rańczowa, zajmująca środek brzucha, zabiega na dolną krawędź ogona do połowy 

 jego długości; ponad tym rąbkiem pomarańczowym ciągnie się z każdój strony 

 przez całą długość ogona smuga niebieska, u dołu ciemniejsza, wyżój bledsza 

 prawie perłowa, plamami czarnemi zwykle narzucona, rzęd takichże plam na sa- 

 mej krawędzi dolnej ogona i na karbach grzebienia grzbietowego. Pod jesień, 

 po utracie grzebienia i zwężeniu się ogona, barwa ciała staje się brudną lub 

 brunatną, środek brzucha blednie, lecz rąbek pod nasadą ogona mocniój czerwie- 

 nieje, smuga niebieska ciemnieje. Po długim pobycie w kryjówkach ciemnych 

 robi się blado szary. 



Samica wzrostem nieco większa, ma ogon węższy i dłuższy niż u sam- 

 ca, barwę brudniejszą, w różnych odcieniach brunatną; niema plamek okrą- 

 głych zdobiących samca, lecz drobne kropki czarne, mniej więcej gęste; na 

 grzbiecie zwykle dwa sznureczki czarniawe faliste, aż na ogon zabiegające, za- 

 warta pomiędzy niemi smuga grzbietowa, często od barwy boków bywa jaśniej- 

 sza, niekiedy aż biaława. 



Poczwarka jest bardzo szczupła, blada, drobnemi kropeczkami czarnemi, 

 zwłaszcza na ogonie upstrzona. 



Tryton mały jest u nas najpospolitszym gatunkiem, na wiosnę znaleźć go 

 można w lada kałuży łub w zalanych dołach glinianek; pod jesień spotyka się go 

 często wieczorami, łażącego w pobliżu zabudowań na wilgotnym gruncie stoją- 

 cych, w loszkach wykopanych na nabiał lub warzywa. W dzień kryje się w naj- 

 rozmaitsze szczeliny, pod korę drzew, pod zaschłe na pastwiskach plastry kro- 

 wieńca. Rozmieszczenie gieograficzne obejmuje całą środkową Europę, u nas 

 pomimo niedostatecznych poszukiwań, można wnosić że znajduje się na całej 

 przestrzeni kraju. 



Liczne okazy Trytona małego w Gabinecie Zool. Warsz. pochodzą z ró- 

 żnych okolic, wymieniać miejscowości niema potrzeby bo wszędzie się znajduje. 



Dodatek Nr. 1. 



Gieograficzne rozsiedlenie Skrzeków naszych. 



W obecnym stanie znajomości kraju pod względem gieografii zoologicznej 

 przedwczesnym byłby zamiar skreślenia wykończonej mapy, przedstawiaj ącój 

 rozmieszczenie Skrzeków naszych, z dokładnem dla każdego gatunku wytknię- 

 ciem granic, powyginanych często w daleko wybiegające zatoki, lub nawet 

 w oderwane wyspy. Pokazać się to może mianowicie w osiedleniu Ropuchy 

 krótkonogiej. Uderzający takiego rozmieszczenia przykład przedstawia u nas 

 w gromadzie Płazów Jaszczurka zielona, której koloniją zupełnie odosobnioną 

 mamy o 5 mil na północ od Warszawy, w puszczy Kampinoskiej. Podobnież 

 rozerwanego osiedlenia dają nam przykłady Niedźwiedź, Ryś, Suseł perełkowa- 

 ny. Koszatka mniejsza. 



