- 391 



Zdobyte podczas ekskursyi Skrzeki trzeba do domu przynieść żywe, 

 w zwykłej puszce botanicznej, a jeszcze dogodniej w torbie płóciennej, zawiązy- 

 wanej sznurkiem, do której włożono na spód nieco mchu wilgotnego, lub świeżej 

 trawy. Przyniesione trzeba zabić przez utopienie w spirytusie mocnym, dla 

 skrócenia męki; zaraz po śmierci zwierzęcia, nim stężeje w postawie skurczonej 

 i nienaturalnej, ułożyć bez zwłoki wszystkie członki i całemu ciału nadać postać 

 właściwą, którą po stężeniu już stale zachowa. Następnie każdy okaz należy 

 umieścić w osobnym słoiku szklanym, wielkości odpowiedniej okazowi, nalanym 

 spirytusem czystym lecz słabszym od poprzedniego. Dla zapobieżenia opadaniu 

 okazu na dno naczynia wypada zawiesić go na białym włosie końskim, przewle- 

 czonym za pomocą igły przez koniec szczęki dolnej i umocowanym do korka na- 

 czynia lub do baloniku pływającego. Egzemplarze większe wymagają konie- 

 cznie zabezpieczenia części wewnętrznych od gnicia, przez wprowadzenie spiry- 

 tusu do środka jamy ciała. Otwór zrobić należy mało widoczny i nie szpecący 

 okazu; najlepiej przebić ciało stosowną iglicą, nawleczoną plecionką z cienkiego 

 szpagatu, wprowadzając przez odbyt a wyciągając przez gardło. Plecionkę 

 przez kilka dni przesuwa się stopniowo o parę centymetrów, po czem można ją 

 całkowicie wyciągnąć, bo przez ten czas spirytus dostatecznie wniknie tą drogą 

 do wnętrza. 



Preparaty spirytusowe należy trzymać na chłodzie i w cieniu; powstrzy- 

 muje to parowanie spirytusu i niknienie barw. Spirytus nie na każdy barwnik 

 skóry działa jednakowo, najłatwiej rozpuszcza i wyciąga barwnik żółty, równie 

 prędko wybiela czerwone brodawki, barwę zieloną przemienia na popielato nie- 

 bieską (modrą), barwę brunatną na płową. Plamy czarniawe na tle ciemnem 

 zwykle niewyraźne za życia, na okazach spirytusowych stają się po pewnym cza- 

 sie wyraźniejsze. Eównież wyraźniej występują wszystkie nierówności skóry: 

 pory, brodawki, guzy. fałdy lub krawędzie, jak na to, przy opisywaniu form. we 

 właściwych miejscach zwrócono uwagę. 



Uzupełnienie zbioru stanowią poczwarki, do każdego tedy gatunku dołą- 

 czyć należy dobór kijanek, objaśniający bieg przemian. Dla żab potrzeba wska- 

 zać przynajmniej 4 stadyja. 1. Świeżo wylęgłe z jaja. 2. W dobie największe- 

 go rozwoju ogona, czyli w okresie wyrastania nóżek, a zarazem największej 

 długości poczwarki. 3. Poczwarkę już skróconą, czworonożną, z ogonem zani- 

 kłym do połowy, ale jeszcze wyłącznie wodną. 4. Małą żabkę po wyjściu z wo- 

 dy, zachowującą jeszcze zwykle szczątek ogona. 



Dla obserwacyj bijologicznych niezbędnem jest hodowanie Skrzeków ży- 

 wych; mniejsze to przedstawia trudności niż hodowanie niektórych Płazów. "We 

 właściwych umieszczone warunkach znoszą one lepiej niewolę, łatwiej się oswa- 

 jają, mianowicie zaś łatwiej przywykają do karmienia ręcznego, a nawet same 

 wynajdować umieją dla siebie pokarm. 



