396 - 



zwyczajnego podobieństwa w ukształtowaniu dna rowu u tak krańcowych we- 

 dług S t e r k i e-g o gatunków, jak Stylonychia mytilus iUrosty- 

 1 a gra n.d i s. Nadto w przekonaniu swojem zostaję umocniony i dla tej jesz- 

 cze przyczyny, że szczegółowe utwory, wchodzące w skład rowu gębowego 

 u obudwu gatunków — S tylonychia mytiłus i Urostyla gran dis 

 ten sam okazują charakter, chociaż ich ilość może być nieco odmienna, jak o tern 

 przekonamy się poniżój, przy bliższym opisie tych właśnie utworów. Nadzwy- 1 

 czajne tylko zwężenie rowu, jako też małe wymiary większości gatunków, unie- 

 możliwiające nasze badania w tym kierunku, nie pozwalają według mego zdania 

 stanowczo stwierdzić jedności typu w budowie rowu gębowego całej tej" rodziny. 



Dotychczasowe moje badania przeważnie dotyczą gatunków większych, 

 a mianowicie: Stylonychia mytilus, Urostyla gran dis iw czę- 

 ści Oxytrichafallax (St.). 



Naprzód opiszę dno rowu gębowego i przełyk, a następnie kolejno rozbio- 

 rę szczegółowe części składowe rowu. 



A. UKSZTAŁTOWANIE DNA ROWU GĘBOWEGO I PRZEŁYKU. 



Claparede i Łachman n, Engel mann i Wrześniowskinic 

 nie wspominają o granicy pomiędzy powierzchnią czołową i właściwem dnem 

 rowu gębowego. Stein ') i Ster ki 2 ) granicę tę dostrzegli u Stylony- 

 chia mytilus i oznaczają jako łukowatą liniją ku tyłowi wypukłą, idącą 

 w poprzek rowu gębowego o'd przedniego końca zewnętrznego brzegu rowu 3 ). 

 Obadwaj ci badacze zauważyli dalój, że linija ta rozdziela dwie powierzchnie nie- 

 jednakowego poziomu, a mianowicie powierzchnię czołową i dno rowu gębowe- 

 go. Niesłusznie atoli przedstawiają tę granicę, jako pojedyńczą liniją, albowiem 

 nie tworzy ona ostrej krawędzi, utworzonej przez zetknięcie powierzchni czoła 

 z dnem rowu, którąby można było wyrazić jedną liniją; właściwie jest to krawędź 

 ścięta, ograniczona dwiema równoległemi linijami: zewnętrzną czyli czołową 

 (margo fronlalis) i wewnętrzną czyli gębową (margo oralis). Szczególnie było to 

 widoczne u pewnego sporego osobnika Stylonychia mytilus jak to sta- 

 rałem się wyrazić na rysunku Tab. XXIX fig. 2 i 2a. i. k. Wewnętrzny czyli 

 gębowy brzeg krawędzi u Stylonychia mytilus i wszystkich wspomnia- I 

 nych tu gatunków, bezpośrednio przechodzi w prawy grzebień rowu gębowego 

 (o którym zaraz będzie mowa), co też S t e i n *) rysuje u Stylonychia 

 mytilus. U pewnego osobnika Oxytricha f a 1 1 a x (St.). która posiada 

 podobny rów gębowy jak Urostyla, powierzchnia tśj ścisłej krawędzi roz- 

 



i) Stein. Der Organismus der Infusionsthiere. T. I. str. 148. Tab. VII. fig. 1. 

 a ) S t e r k i. loc. cit. str. 39. 



s ) Claparede et Łachmanu. Etudes sur les Infusoires et les Rhizopodes. T. I. 

 str. 156. Przytaczają że Kichom (Beitrage zur Naturgeschichte der kleinsten Wasserthieren. Ber- 

 lin und Stettin. 1 78 1 . Tab. V. E), rysuje taka linija łukowata (u Stylonychia m y t i 1 u s — ?) 

 osadzoną jednakże rzęsami. 



«) Stein. Loc. cit. Tom I. Tab. VII. fig. 1. 



