399 — ■ 



!. Błonki okołogębowa (membranallae adorales). ') 



CTab. XXIX, 1» , 2* , 4, a a'.) 



Utwory te do chwili ogłoszenia przez Ster kiego wspomni anej już do- 

 skonałej monografii Oxytrichów, mylnie uważano za rzęsy i odpowiednio 

 nazywano je rzęsami gębowemi (drres buccaux Claparede et L a ch- 

 m a n n, adorale 'Wimpem Stein). Jak to doskonale S t e r k i 2 ) opisał, każdą, 

 błonkę okołogębowa tworzy wacblarzowato falująca błonka, przyczepiona do 

 zewnętrznego brzegu rowu gębowego. Nasady błonek są względem siebie równo- 

 legle i na zewnętrznym brzegu rowu tworzą poprzeczne linije, które Stein 3 ) 

 i Engelmann 4 ) uważali za bruzdy, służące do pomieszczenia rzęs okołogę- 

 bowych w stanie spoczynku. Wewnętrzne końce błonek zachodzą niekiedy na 

 dno rowu gębowego, tworząc niewielkie wyskoki, ku dołowi skierowane. 

 Szczególnie jest to widoczne u Oxytricha fallax (St.) (Tab. XXX fig. 4.). 

 Wyskoki te, chociaż w znacznie mniejszym stopniu, dają się też spostrzegać 

 i uStylonychia mytil u s, co i Sterki zauważył (Tab. XXIX, fig. 2a, a'). 

 Jak słusznie S t e r k i podaje, błonki te są daleko mniej liczne, a natomiast 

 szersze i dłuższe, aniżeli dawniej rysowano, przedstawiając odpowiadające im 

 rzęsy okołogębowe. Wszędzie, gdzie tylko błonki liczyłem, znajdowałem ich 

 około 40. Zbytecznem jest prawie mówić, że utwór ten jest własnością 

 całej rodziny. 



2. Rzęsy wewnętrzne (ciSia interna). 



(Tab. XXIX, 1» , 4; n.). 



Tworzą one szereg wzdłuż linii rozdzielaj ącej dno od lewego brzegu rowu 

 gębowego. Są. one krótkie, wierzchołkiem ku przodowi i na prawo zwrócone. 

 Ponieważ każda rzęsa zdaje się być osadzona tuż przy wewnętrznym brzegu od- 

 powiedniej błonki okołogebowej, przeto prawdopodobnem jest, że nie przedsta- 

 wiają one samodzielnego utworu, lecz że każda taka rzęsa jest poprostu przedłu- 

 żeniem wewnętrznego brzegu odpowiedniej błonki okołogebowej, jak to w mniej- 

 szym stopniu widzieliśmy u Oxytricha f a 1 1 a x (St.) i Stylonychia 

 m y t i 1 u s. Rzęsy wewnętrzne widziałem tylko u Urostyla grandis. 



3. Rzęsy kołogębowe (ciiia paroralia). 



(Tab. XXIX, 1* , 4; m.). 



Utwór ten Sterki dostrzegł u Urostyla, Gastrostyla, A 1 1 o- 

 t r i c h a (Sterki), H i s t r i o (Sterki) i doskonale opisał i narysował go u G a- 



') Nazwy Sterkiego: „adoralsa, paroratis, endoralis, praeoralis' 1 w pracy niniejszej zacho- 

 wuje,, chociaż nazywam niemi inne, niż Sterki, utwory. 



») Sterki. Loc. cit. str. 44. Tab. IV. fig. \, h, h', fig. 4, a, fig. 8, a. 

 3 ) Stein. Loc. cit. T. I. str. 148. 



*) Engelmann. Loc. cit. Tab. XXX. fig. 8 — 9, tylko rysuje owe bruidki u Onychodro- 

 mus grandis, gdyż właściwie nic o nich nie wspomina. 



