— 400 - 



strostyla ')• Rzęsy kołogębowe, wprawdzie niedokładnie, widział już 

 Stein 2 ) u Urostyla grandis; rzęsy, które E n g e 1 m a n u 3 ) ry- 

 suje u Onychodromus grandis (St.), może odpowiadają temu utwo- 

 rowi, chociaż są zadaleko odsunięte od błonek okołogębowych. Rzęsy kołogę- 

 bowe są osadzone przy podstawie wewnętrznego brzegu błonek okołogębowych; 

 są one dość długie i cienkie, wierzchołkiem ku przełykowi skierowane. Dostrze- 

 głem je tylko u Urostyla grandis. Prawdopodobnie są one właściwe 

 wielu gatunkom ze znacznie zamkniętym od przodu rowem gębowym, co i S t e r- 

 k i przypuszcza; wszakże u O x y t r i c h a f a 1 1 a x (St.) nie mogłem ich dopa- 

 trzeć. S t e r k i przypuszcza ich obecność u wszystkich O x y t r i c h ó w, 

 przynajmniej na niewielkiej przestrzeni w blizkości przełyku, do którego się za- 

 puszczają. Sądzę, że to przypuszczenie jest mylne, gdyż nigdy nie mogłem do- 

 patrzeć ich u gatunków, u których nie tworzą szeregu na całej przestrzeni rowu, 

 jak to ma miejsce u Urostyla grandis. Przypuszczam tedy, że w mowie 

 będące rzęsy, albo tworzą całkowity szereg wzdłuż lewego brzegu rowu gębowe- 

 go, albo 'wcale ich niema. 



4. Rzęsy śródgębowe (cilia endoralia). 



(Tab. XXIX; 1* , 2» , 3, 4, b.). 



Szereg tych rzęs przyczepia się wzdłuż lewego grzebienia dna rowu gębo- 

 wego, poczynając od granicznej linii czoła aż do przełyku, dokąd wchodzą i wy- 

 wołują rotacyją przełkniętych pokarmów. Rzęsy te wyraźnie na całym ich 

 przebiegu widziałem u Urostyla grandis, Oxytrichafallax (St), 

 Uroleptus musculus (St.) i Stylonychia mytilus. U tego 

 ostatniego gatunku są one pospolicie widoczne tylko w pobliżu i wewnątrz prze- 

 łyku; kilka razy jednak udało mi się widzieć cały ich szereg u egzemplarzy, 

 u których wewnętrzny brzeg rowu gębowego razem z osadzonemi na nim utwo- 

 rami, zwykle zakrywającemi w mowie będące rzęsy, był nieco na prawo odsu- 

 nięty. Tak więc ich obecność i rozciągłość szeregu i u S t y i on y c h i a m y t i- 

 1 u s żadnej nie ulega wątpliwości. Przednią część szeregu widziałem także 

 uAmphisia piscis (mihi = U r o 1 e p t u s pis cis Stein) i u pewnej 

 O x y t r i c hy, którćj nie udało mi się dokładnie określić. 



Krótkie te rzęsy są wierzchołkami ukośnie ku tyłowi skierowane; pospoli- 

 cie pochylają się one ku prawej stronie, lecz u Stylonychia mytilus, 

 gdzie nieco są dłuższe, szczególniej w przedniej części szeregu, pochylają się na 

 lewo. Wewnątrz przełyku okazują ciągłe falowanie. Utwór ten zdaje się być 

 wspólny całej rodzinie. 



*) Sterk i. Loc. cit. str. 37, Tab. IV. fig. 3 f. 



5 ) Stein. Loc. cit. T. I. str. iy6 Tab. Xiii i XIV; uważa je atoli, jako cały pas delikat- 

 nych, króciutkich, falujących rzęs, osadzonych na wewnętrznej stronie szeregu błonek okołogębowych. 

 3) E n g e 1 m ą n n. Loc, cit. Tab. XXX. fig. 8—9. 



