447 — 



jest bardzo trudne i mozolne, poniekąd i niebezpieczne. Opis tój czynności za- 

 brałby mi dużo miejsca i dla tego jak na ten raz zniewolony jestem pominąć go. 



Niektóre chrząszcze, jakkolwiek nie są właściwie wodnemi, większą część 

 żywota swego spędzają jednak w wodzie, gdzie już jako chrząszcz zupełny, cze- 

 piają się mocno szponkami roślin wodnych i tak zapewnie żerując, spokojnie sie- 

 dzą. Największa część tych chrząszczy należy do nosków. Inne znowu są 

 prawdziwie wodnemi chrząszczami, ale nie pływakami, bo tak samo czepiają się 

 przedmiotów różnych, zanurzonych i pływających w wodzie i to zwykle w szyb- 

 ko bieżącśj, np. gatunki z rodzajów: Hydra ena. K u g e 1., E 1 m i s. Lat r. 

 Stenelmis. Duf. i Ochthebius. Leach. i wiele innych. Pierwsze 

 t. j. niewodne zbierać najłatwiej podczas parzenia się, gdyż wtedy- wychodzą po 

 nad wodę i siedzą na roślinach pożywczych. Drugie zaś chwytają się, wyjmu- 

 jąc z wody różne pływające przedmioty np. drewienka, patyki, deszczułki, okru- 

 chy i t. p. Gdy woda z przedmiotu takiego ścieknie, chrząszczykom pozbawio- 

 nym zwykłego żywiołu płynnego, widocznie robi się nieprzyjemnie, bo zaczynają 

 wyłazić ze szczelin i poruszeniem swem wpadają w oczy. 



Pod kamieniami w wodzie, siedzą także różne istoty. Tak samo na palach 

 stojących w wodzie. Zresztą nie zawadzi wcale tu i owdzie wyciągnąć z wody 

 rośliny większe razem z korzeniami. Nieraz na nich znajdą się rzadkości jak 

 np. Haemonia. Eąuiseti F. w m. Lipcu przyczepiony do rdestnicy (P o- 

 tamogeton lucens L.). 



Niektóre chrząszcze siedzą na ziemi, po drogach i ścieżkach, po roli i mu- 

 rawie, po groblach i wałach, po bramach, ścianach, mostkach, oknach, ogrodze- 

 niach i t. p. W miejscach tych upatrują się i zbierają i tak: w końcu Maja nosek 

 Sphenophorus abbreviatus, różne gatunki Dorcadion. Dalm., Hoplia . 

 II lig. zresztą maiki i t. d. Na jesieni w ni. Wrześniu i Październiku często 

 napotkać można różne gatunki Adimonia. Laich. i złotków, szczególniej 

 te które mają barwę fijoletową lub bronzową, z obwódką czerwoną lub bez niej. 



Na murach zwłaszcza z rana do 11 i po południu od 4 aż do zachodu słoń- 

 ca, od strony północnej i zachodniój, rzadko od wschodniej, a od południowej 

 prawie nigdy, spacerują owady różne, najczęściej chrząszczyki, zwykle łepkiem 

 w górę zwrócone. Nie jeden rzadki okaz zdjęty był przezemnie z gmachu 

 gabinetu zoologicznego i z ciosowych przyczółków mostu żelaznego na Wiśle. 



Wcześnie z wiosny, gdy śniegi zaczynają topnieć, niezawadzi mieć oko na 

 zeszłoroczna kępy większych roślin podszytych trawą. Woda śniegowa sącząc 

 się pomału na dół wygania owady, które po łodygach, gałązkach i liściach mar- 

 twych tych roślin wydobywają się w górę. Widocznie przekładają miejsca 

 suche powyżej śniegu, nad mokrą kwaterę zimową. Takie same zjawisko przed- 

 stawia nam powódź każda i wezbranie rzek. Owady wtenczas w wielkim po- 

 śpiechu ratują się jak mogą. Bez namysłu i bez wyboru czepiają się pierwszej 

 lepszej rośliny wynioślejszej i po niej pną się w górę. W pośpiechu i trwodze 

 nie zważają wcale kto, co, z kim i czem się ratuje, roślinożerne i toczące, dra- 

 pieżne i niedrapieżne, szczypawki, zbój ki i noski, wszystko się tłoczy i ratuje. 

 Istna to i straszliwa walka już nietylko o byt, lecz zarazem o życie lub śmierć. 

 Piękny opis owadziej trwogi takiej, daje nam Brehm w „Illustrirte Thierwelt", 



