— 451 — 



służą tu właśnie ryjki i cznłki. Znakomite cechy te są tak wyraźne, tak wyda- 

 tne i stanowcze, że cala robota jest niezmiernie ułatwiona. 



Pokrywy czyli skrzydła górne, obejmują ciało dokładniej niż u innych 

 chrząszczy. Powłoka całego ciała wogóle tęga i z małemi wyjątkami znacznie 

 twarda, dlatego też chrząszcze właśnie te najlepiej się przechowują po 

 zbiorach. 



"Wszystkie noski są roślinożerne. Wprawdzie niektórzy badacze utrzy- 

 mują że rodzaj niedostóp (B rachy tarsus. Schón h.), pod tym Avzględem 

 stanowi wyjątek, albowiem żywi się czerwcami i tarczownikami, (Aspidiotus 

 et L e c a n i u m). A zatem jedynie on byłby użytecznym, niszcząc pasorzyty ro- 

 ślinne, nieraz bardzo niemile np. na mirtach, oleandrach i innych kwiatach do- 

 niczkowych. Mam go jednak w podejrzeniu, że i on nie zrzeka się zupełnie 

 pokarmu roślinnego. Tam bowiem gdzie tarczowniki całemi gniazdami się roz- 

 pościerają, żadnego niedostopa, ani pędraczka jego nie dostrzegłem i przeciwnie 

 znowu, gdzie dużo niedostopów. nie widać było ani czerwców, ani tarczo wników. 

 Nabrałem ich t. j. niedostopów, bardzo dużo i to w różnych miesiącach pory le- 

 tniej, nigdy a nigdy jednak, pomimo najtroskliwszego poszukiwania, nie dało mi 

 się odnaleść czerwców lub tarczowników razem z niedostopami. Użyteczność 

 tedy niedostopów oczywiście jeszcze stwierdzoną nie jest, a tern samem podlega 

 wątpliwości. 



Noski nawiedzają rośliny we wszystkich ich częściach, począwszy od ko- 

 rzeni aż do kwiatu. Odnosi się to głównie do ich pędraków, z których jedne 

 żyją pod korą, w drewnie i łyku drzew i krzewów, inne w rdzeniu łodyg, gałą- 

 zek i ogonków listnych, gdzie bytność swoją zwykle zdradzają obrzękłością 

 i różnemi naroślami. Inne znowu trzymają się liści, nurtując wewnątrz ich 

 tkankę mięsistą. Inne nareszcie uważają za najdogodniejszą siedzibę dla siebie 

 pączki kwiatowe, dno kielichowe, zawiązek owocowy, nasiona, jądra, ziar- 

 na i owoce. 



Eóżnym tym sposobem życia swego, noski też w rozmaity sposób dają nam 

 się we znaki. Rolnik, ogrodnik i leśnik, każdy z nich odrębne ze szkodnikami 

 temi ma zmartwienie. 



I tak: grochowiec pospolity, (B r u c h u s P i s i. L.), toczy nam ziarna gro- 

 chu i bobu, tak na polu jak w stodole i spichrzu. Ciwek brudnoszyjny, (C e u t o- 

 rhynchussulcicollis. G y 1 1.), szkodzi rzepakom i niekiedy rolnikom 

 wyrządza dotkliwe szkody. Wołek zbożowy, (S i t o p h i 1 us granarius. 

 L ), szkodnik powszechnie znany po spichrzach, mianowicie w magazynach i wię- 

 kszych składach zbożowych staje się groźnym. Wolek ryżowy, (Sitophilus 

 Oryzae. L.) niemiłym jest gościem po sklepach i składach kupców korzen- 

 nych, gdzie między ryżem robi nieporządki. Zresztą nosek ten jest przybyszem 

 z południowej Europy, a bodaj nie z odległych krajów Azyi. "W każdym razie 

 przywędrował razem z ryżem. 



Krewniak tychże dwu wołków naszych, mieszkający w Ameryce południo- 

 wej (w Brazylii, Surynamie i Kajennie) zwany Rhynchophorus palma- 

 rum L., jest największym nietylko z wołków, lecz z nosków wszystkich, 

 Długość jego wynosi 36— 48 milimetrów. Pędrak jego żyje w rdzeniu palmy 



