— 453 — 



Rossyi w pszenicy, przez chrząszcze z rodziny chrabąszczom (M e 1 o 1 on th i d ae 

 a głównie przez „ bronkę austryjacką" ( A n i s o p 1 i a austriaca F a b r)? Co 

 mówić o szkodach niezmiernych jakie nam wyrządzają gąsienice niektórych mo- 

 tyli i owadów pszczolowatych (Hymenoptera)? Albo tak zwana „trapiciel- 

 ka u (Ce ci do my a destructor) po niemiecku ,,Hesse?ifliege' 1 . Muszka to 

 drobniuteńka z rodziny komarów, stworzenie na pozór tak mizerne i nędzne, 

 a jednak jak rolnikom strasznie się już dala i jeszcze się daje we znaki? Albo 

 wreszcie owe szkody niesłychane, jakie zrządzają: ,,gnijek winny" (Pbyllo- 

 x e r a v a s t a t r i x) i szarańcza? Są to szkody ogarniające kraje całe i na- 

 ruszające dobrobyt narodów. Klęski to straszne, prawdziwe plagi egipskie, 

 w doniosłości swojej bez porównania dotkliwsze, niż wszelkie szkody wszystkich 

 nosków razem wziętych. 



Zresztą żaden z nosków nie jest tak uprzykrzonym, jak mucha domowa, 

 żaden z nich tak nie dokucza, jak pchły i komary, jak bąki, gzy, ślepaki i t. p. 

 muchy kłujące. Żaden z nosków nie jest tak wstrętny jak cała zgraja wszy, 

 mszyc, kleszczy, pluskiew, krocionogów i pająków. Żaden z nich nie wydaje 

 niemiłej woni i ani jeden nie wypuszcza posoki ostrej i gryzącej. Ani jeden 

 z nosków nie jest trującym, a nawet ani jeden nie gryzie, choćby wreszcie 

 i chciał kiedy ugryźć, to nie może, bo usta jego z powodu drobności, do tego są 

 niezdolne. 



Że pędrak wołka palmowego w południowej Ameryce jest specyjałem ja- 

 dalnym, o tem już była mowa- Tu tylko dodać jeszcze należy: że jeden z nos- 

 ków dretwiarz (R h i n o c y 1 1 u s a n t i o d o n t a 1 g i c u s. G- e r b i.), służyć ma 

 do uśmierzenia bólu zębów. Własność tę ma podobno i nasza biedronka zwyczaj- 

 na. Są to zresztą podania ludowe, wymagające jeszcze należytego sprawdzenia. 



Z tego co się dotąd powiedziało o noskach, wypada, że na nie zbytecznie 

 narzekać niema potrzeby. 



Przypatrzywszy się wreszcie tym stworzonkom bliżej, znajdziemy pomię- 

 dzy niemi wcale ładne a nawet i piękne. Te zaś, które przychodzą z krajów 

 podzwrotnikowych są tak ozdobne, tak pyszne i okazałe, że prawdziwie zasłu- 

 gują na miano „klejnotów żywych". Płeć też piękna potrafiła to ocenić, bo od 

 dawna już używa ich do upiększenia i stroju. Itak, w Etyjopii kobiety noszą 

 naszyjniki z „krótkoroga świętego 1 '- (B r a c h y c e r u s sacer) i to nietylko dla 

 samego upiększenia, lecz także jako amulet czyli pośrednik szczęścia i bezpie- 

 czeństwa. Suus cuiąue mos. W Obili również kobiety noszą naszyjniki ze 

 złotków i nosków różnych. W Brazylii zawieszają w uszach kolczyki z nosków 

 klejnotowych (E n t i m u s imperialis i E. splendens). W tymże 

 kraju złotnicy niektóre noski drobne, okrągłe i walcowate osobliwie z rodzaju 

 Udkarza (B a r i d i u s. S c h 6 n h.) a zwłaszcza gatunki błyszczące i lśniące, ko- 

 loru miedzianego i szafirowego, oprawiają w złoto. Najparadniejsze i najdroż- 

 sze brosze, pierścienie i śpilki, piękność swą zawdzięczają drobnym tym noskom. 



Pod względem piękna nasze noski krajowe napewno równać się nie mogą 

 z noskami krajów podzwrotnikowych. Lecz i między niemi są niektóre bardzo 

 ładne, chociaż nie jaskrawe. O okazałości przepychu i blasku egzotyków natu- 



