ZW1ZP ZAS1IE (DHjalii). 



PRZEZ 



A. Slósai-slciogęo Mag. Nauk Przyr. 



I. TUR (BOS PRIMIGENIUS. BOJN.). 



W roku 1877, podczas naprawy upustów w zakładach fabrycznych we wsi 

 Przystani (powiat Makowski) własnością hi\ Ludwika Krasińskiego będącej, 

 znaleziono w rzece Omulwi głową tura (B o s p r i m i g e n i u s) pod warstwą 

 piasku na kilkanaście stóp grubą (zasyp piaskowy). Obecnie głowa ta znajduje 

 się w zbiorach p. Jana Zawiszy, którego uprzejmości zawdzięczam możność po- 

 równania tego nowego okazu z głową tura wykopaną we wsi Wysoka pod Grój- 

 cem roku 1880 i będącą w zbiorach Gabinetu Zootomicznego Warszawskiego 

 Uniwersytetu '). 



Głowa tura wydobyta z rzeki Omulwi należy do bardzo pięknych okazów 

 paleontologicznych, jest zachowana dobrze, koloru ciemno brunatnego, rozmia- 

 rów potężnych. Z ogólnej postaci podobna jest do głowy z pod Grójca, różni 

 się głównie od tej ostatniej czołem dłuższem i nieco szerszeni, kośćmi nosowemi 

 krótszemi choć szerszemi, oraz twarzą słabiej rozwiniętą wogóle. 



Możdżenie rogów posiada znacznie cieńsze, krótsze i mniej zagięte, o koń- 

 cach mocno rozchodzących się na zewnątrz. Wyrostek pozasutkowy (p r o c e s- 

 s u s paramastoideus) prawy dobrze zachowany, kształtu trójkątnego, 

 wysoki 65 mm., szeroki przy -podstawie 50 mm., z tyłu opatrzony wklęsłością, 

 wyrostek zaś lewy obłamany. Z zębów pozostały tylko trzy w szczęce górnej 

 z prawej strony 2 P, 3 P, 1 M (drugi i trzeci przedtrzonowy i pierwszy trzono- 

 wy), reszty brak zupełny. Kości międzyszczękowych (o. o. p r a e m a x i 1 1 a r i a) 

 jako też szczęki dolnej (żuchwy) nie posiada, zębodoły uszkodzone. Brak k. k. 

 międzyszczękowych nie pozwala dopełnić wielu wymiarów. 



') O ' rjłowach tura (B o s p r i rn i g e n i u s. B o j a n u sj znalezionych w Królestwie 

 Polskiem, napisał Antoni Slósarski. Warszawa l88l r. (Praca ta będzie także drukowana w IV to- 

 mie „Wiadomości archeologicznych 1- ^. 



