— 482 — 



gość 15— 14 mm., szerokość 8—3, 10—5 mm.), przednia ma formę biszkoktową, 

 w środku jest mocno przewężona, na końcach rozszerzona i zaokrąglona, tylna 

 zaś wysepka, ma kształt pięciokąta nieforemnego, którego boki są łukowate, po- 

 wginane mniej lub więcej na wewnątrz, tak, że dążą do spotkania się w środ- 

 ku. Powierzchnia przednia i tylna są niewyraźne, ukośnie położone wzglę- 

 dem siebie. 



Rozpatrując się w kształtach opisanych zębów łatwo zauważyć, że każdy 

 składa się z części większych i mniejszych czyli ze słupów głównych i dodatko- 

 wych, uwydatnionych przez wgłębienia i fałdy. Ząb A. (3 P.) właściwie składa 

 się z jednego słupa, który tylko na wierzchołku przedstawia podział na trzy, nie- 

 wyraźne i niejednakowe części. 



Zęby B i C (1 M., 2 M.) składają się z 2 głównych słupów i dodatkowe- 

 go położonego pośrodku i nazewnątrz. Ząb I). (3 M.) składa się z trzech słupów 

 głównych i czwartego dodatkowego, położonego nazewnątrz pomiędzy pierwszym 

 i drugim słupem głównym, 



Wogóle zęby doskonale zachowane, ciemne, szkliwo na brzegu powierzchni 

 zewnętrznej i wewnętrznej oraz na koronie białawe. 



Zęby tura powyżej opisane, porównane z zębami wołu domowego, oka- 

 zują wielkie podobieństwo; najważniejszą różnicę, uderzającą na pierwszy rzut 

 oka, stanowi wielkość. 



Zęby tura są znacznie, blisko o % większe od zębów wołu domowego, jak 

 o tem przekonywają szczegółowe wymiary, odpowiednich zębów (podane w mili- 

 metrach), 





tur 



wól domowy 



różnica 



3 P. 



dług. 25 



szer. 5, 12, 15 ' * 



dług. 19 

 ' szer. 10, 5 * 



dług. 6 

 ' ' szer. 5 



1 M. 



dług. 28 

 szer. 10, 20 



dług. 20 

 ' szer. 5, 15 



dług. 8 

 * szer. 5 



2 M. 



dług. 38 

 szer. 6, 20 



dług. 22 

 * szer. 4, 12 * 



dług. 16 

 * ' szer. 2, 8 



3 M. 



dług. 53 



szer. 5, 20 ' ' 



dług. 33 

 * szer. 3, 12 



dług. 20 

 * szer. 2, 8 



Ogólna długość zębów tura 144, zębów wołu 94, różnica ogólnej długości 50. 

 Największa szerokość zębów tura 20, zębów wołu 12, różnica 8. 



Szkliwo na koronie zębów tura, daleko bardziej pozaginane, szczególniej zaś • 

 na wysepkach 2 ostatnich zębów, niż na zębach wołu domowego. 



Od zębów żubra (Bison e u r o p a e u s. O w.) różnią się zęby tura bar- 

 dzo znacznie wielkością (rozmiarami), fałdami na powierzchni zewnętrznej i we - 

 wnętrznej, rysunkiem szkliwa obwodowego środkowego czyli wysepek. 



III. Trzy kręgi tura, dwa szyjowe i jeden lędźwiowy. Z szyjowych zna- 

 leziono kręg drugi szyjowy, zwany kręgiem obrotowym (epistrophe u s) do- 

 brze zachowany, brak mu tylko wyrostków poprzecznych. Kolor ma ciemny, 

 połysk dość wyraźny, wyrostki stawowe (skośne) całkowite o powierzchniach sta- 



