— 484 — 



Powyżej, opisane szczątki tura, znalezione w Szczęślewicach, są własnością 

 gabinetu Zootomicznego "W. Uniw. ofiarowane przez p. Jana Zawiszę. 



Objaśnienie rysunku na str. 480. 



Rysunek przedstawia połowę lewą szczęki dolnej tura (Bos primigenius. 

 Boj.j w połowie naturalnej wielkości. 



A trzeci ząb przedtrzonowy (praeniolaris). 

 p powierzchnia zęba przednia. 

 t „ tylna. 



z „ zewnętrzna. 



w „ „ wewnętrzna. 



s wysepka szkliwa środkowego. 

 B pierwszy ząb trzonowy właściwy (molaris) 

 C drugi 



Z NOSOROŻEC WŁOCHATY (RHINOCEROS TICHORHINUS FI8CH.) 



Szczątki nosorożca, znalezione zostały razem ze szczątkami innych zaginio- 

 nych zwierząt w Szczęślewicach w 1880 i 81 r. Do najważniejszych części należą: 

 i) kawałek szczęki górnej lewej strony (kość górno-szczękowa) z trzema zębami 

 trzonowemi, zachowanemi w jaknajlepszym stanie. Kość i zęby są koloru sza- 

 rego, twarde i połyskujące się. Zęby są 4, 5 i 6-tym trzonowym, potężnych roz- 

 miarów, posiadają kształt pryzmatyczny (słupowaty) 4-ścienny, na koronie każ- 

 dego zęba znajdują się dwa zagłębienia albo dołki (vallis s. fossula), jedno prze- 

 dnie (wewnętrzne) drugie zaś tylne (zewnętrzne). Zagłębienie przednie posiada 

 zatokę (sinus). 



Na powierzchni zewnętrznej zęba, dają się odróżnić 4 wyniosłości (fałdki). 

 z których przednia tworzy zarazem kąt przedni zęba, druga jest najwyraź niej sza, 

 trzecia mało wyraźna, tępa, czwarta zaś wyniosłość tworzy kąt tylny zęba. Na 

 koronie od brzegu (krawędzi) zewnętrznego ciągną się poprzecznie trzy wynio- 

 słości, krawędzie dwie bardzo wyraźne, trzecia mało wyraźna. Krawędź poprze- 

 czna przednia, przebiega nieco skośnie i składa się z 2 części, zewnętrznej 

 (przedniej) i wewnętrznej (tylnej), schodzących się pod kątem bardzo rozwartym. 

 Krawędź poprzeczna środkowa, także złożona z części zewnętrznej (przedniej) 

 i wewnętrznej (tylnej) oraz z wyrostka, który jest umieszczony w wierzchołku 

 kąta, utworzonego przez spotykające się dwie części kra wędzi. Krawędź wresz- 

 cie tylna, z boku zęba położona, mała i bardzo niewyraźna. 



Wyrostek powstający przy krawędzi środkowej t. z. kątowy, jest tak długi, 

 że dochodzi do krawędzi poprzecznej przedniej i odgranicza zatokę od zagłębienia 

 przedniego. W górnej części tej zatoki, daje się zauważyć wyrostek wewnętrzny 

 dość krótki. 



Wogóle powierzchnia trąca zębów wyraźna, przedstawia dobrze zachowany 

 rysunek. Wymiary zębów (wyrażone w milimetrach), 



