NOTATKI ARCHEOLOGICZNE MICHAŁA FEDOROWSKIEGO 



z okolic Sio ni ma 



KURHANY POD WISZOWEM 



PRZEZ 



Zygmunta G S o g i e r a. 



Pod powyższym tytułem otrzymaliśmy z Litwy od młodego pracownika na 

 niwie naukowej, kilka wiadomości, które powtarzamy w streszczeniu: Ziemia 

 Słonimska pokryta jest wielką ilością kurhanów. Pas kraju kilkomilowej sze- 

 rokości pomiędzy miasteczkiem Dworcem a Krzemienicą najgęściej usiany jest 

 niemi. Tu dość wymienić wsi i miasteczka: Dworzec, Białogórna, Serebryszcze, 

 Studerowszczyzna, Wiszów, Derewna, Wysock, Issajewicze, Albertyn. Krze- 

 mienicą i wiele innych, na gruntach których całe setki, bądź pojedynczo, bądź 

 po kilka, kilkanaście lub kilkadziesiąt kurhanów się znajduje. Wśród pól mniej- 

 sza ich ilość, bo socha zarównała je dawno, za to na nieużytkach a szczególniej 

 pagórkach pokrytych gęstwiną leśną, najwięcej się przechowało. Lud zowie je 

 po swojemu ,.Szwedzkiemi <; , a archeologowie nie robili tu jeszcze systematycz- 

 nych poszukiwań. Pan Morawski, miłośnik starożytności z Wilna, rozkopując 

 jedną mogiłę pod Serebryszczami, natrafił na ozdoby bronzowe, a robotnicy przy 

 karczowaniu lasów, w niektórych miejscowościach dość często natrafiają na na- 

 czynia gliniane, zapewne popielnice. Lubo w okolicach Slonima dość liczne 

 były bitwy i utarczki pomiędzy Litwą. Eusią i Tatarami, a niektóre mogiły na 

 pobojowiskach zapewne usypano, to przecież, nie ulega wątpliwości, że strony 

 te musiały mieć już w dawnych czasach ludność osiadłą i dość gęstą. 



W drugiej połowie Czerwca 1881 r. p. M.Fedorowski przystąpił poraź 

 pierwszy do rozkopywania mogił. O trzy mile w stronie północno-zachodniej od 

 Slonima, w okolicy falowatej, leży na wzgórzu majątek Wiszów. MiejscoAvość 

 tę otaczają dokoła gęste lasy. W pobliżu za dworem, na przestrzeni jednego 

 morga wznosi się stromy pagórek porosły wyniosłemi sosnami, na którym stoją 

 stare krzyże i omszała kapliczka. Suchy ten i piaszczysty wzgórek nie od dziś 

 służy zmarłym za miejsce spoczynku. Na samym bowiem skłonie góry od pół- 

 nocy znajduje się sześć kurhanów obrosłych w sosny, jałowce i jodły. Są one 

 usypane jakby w dwu rzędach, w pierwszym od południa znajduje się mogił 

 cztery, w drugim dwie. Wzniesione tuż przy sobie mają wysokości od. dwu do 



