Czaszka kurhanu i poi Winowa. 



Opisał JJJ-i" Leon Dudrcwicz. 



Tablica XXXII. 



Zbadanie pojedynczej czaszki, jako okazu kranijologicznego z owych tak 

 licznych cmentarzysk przedhistorycznych Litwy, jakkolwiek małą może przed- 

 stawia wartość naukową, zawsze jednak służy jako przyczynek do materyjalu dla 

 antropologii przedhistorycznej ziem polskich. Opisaniu temu tern skwapliwiej 

 czynię zadość, iż ilość wogóle zbadanych czaszek z kurhanów Litewskich, o ile 

 mi jest wiadomem, jest nader ograniczona i pomimo ogromnej ilości rozkopanych 

 kurhanów na Litwie, nie możemy oznaczyć jeszcze typu kranijologicznego ludów 

 przedhistorycznych tej okolicy kraju. 



Czaszka ta, dostarczona mi do opisania przez p. Glogiera. jest barwy glinia- 

 stoszarej, z widocznemi jeszcze nieprzegniłemi cząstkami organicznemi, o koś- 

 ciach mocnych, niełamliwych, zachowała się niemal w całości. Brakuje tylko 

 wypadłego po śmierci trzeciego zęba trzonowego prawej strony i praAvego sieka- 

 cza szczęki górnej, w żuchwie zaś wszystkich siekaczy. Chociaż zęby są nieco 

 starte, są one jednak zdrowe, z wyjątkiem znacznie nadpróchniałego drugiego 

 zęba trzonowego na stronie lewej szczęki górnój. Brakuje także nieznacznego 

 kawałka przedniej części kości nosowych. 



Sądząc z rozmiarów czaszki, z należycie wykształconych zatok czołowych 

 wraz z guzem nadnosowym i łukami brwiowemi, bardzo wydatnych pręg odmię- 

 śniowych na potylicy (os o c c i p i t i s), dużych wyrostków sutkowych, wnieść 

 z pewnością należy, że czaszka ta jest męzką. Szwy wszystkie otwarte, obok 

 zębów całych i zdrowych, przemawiają za wiekiem dojrzałym, lecz nie podeszłym 

 tej osoby. Przypatrzywszy się bliżej wydatnościom czaszki widzimy, że nie są 

 one zbyt grube, a przy widocznej harmonii w proporcyjach i kształtach pojedyn- 

 czych części przyjąć musimy, że mamy przed sobą typ szlachetniejszy. 



Z pierwszego wejrzenia na ogólny typ tej czaszki, pokazuje się on nam jako 

 typ wybitnie dlugogłowy (doli c h ocephalia). 



Patrząc z góry (norma verticalis) (Tabl. XXXII. fig. 1) kontur 

 czaszki jest prawidłowo owalny, z przodu nieco przytępiony, z tylu czysto zao- 

 krąglony. Łuki jarzmowe po bokach nie wystają, jak również i żadna z kości 



