— 504 



Kraina. „Powiaty Bydgoski, Wyrzyski, Sparnkowski i Chodzieeki zo- 

 wią się u ludu Kraina" Bibl. Warsz. 1864, I, 285. Libelt w Roczn. Tow. Przyj. 

 N. Poznańs. VII, 74. Zajmująco rozprawia o Krainie Jul. Bartoszewicz w Bibl. 

 Warsz. 1864, 1. od str. 18. Tak zwana „Kraina" południowosłowiańska (Car- 

 niola, Karyntyją), zdaniem Miklosicha. nie pochodzi od wyrazu kraj. Frenidw. 

 Kranj. Ortsn. aus Appellat, Nr. 260. Porówn. Ukraina. 



Krewicze. Tak niektórzy nazywają Białorusinów. Nazwę różni 

 różnie wywodzą. Notuję tu tylko, że Łotysze, według Słownika pols.-łotew. 

 ks Kurmina, Ruś (białą) nazywają Krywu Zeme t. j. ziemia Krywów. W pie- 

 śniach łotewskich zebranych przez Sprogisa (241 Nr. 8) „voj Krievos ; ' znaczy 

 na Rusi. W powiecie wil ej skini jest wieś Krzywicze, na Wołyniu także; na Li- 

 twie kilka miejsc nazywa się Krewo; w powiecie chełmskim są Krzywice i Krzy- 

 wiczki. Porównajmy nazwiska Krzywiec i Krzywicki. 



Kujawy. Nazwę czytamy w dokumentach dopiero w pierwszej połowie 

 XII wieku. W słowiańszczyźnie zaodrzańskiej było miasto i kraj Kujawa (r. 

 1012), oraz osada Kujawicy. Na Morawach jest wieś Kujaw. Kijów niektórzy 

 cudzoziemcy pisali Kujawa i t. p. ( Szafarzy k Staroż. II, 497). Kolberg z Wój- 

 cickiego notuje wyraz kujawa, oznaczający wiatr północny, który gdy wieje, siać 

 nie należy (Kuj. I, 93). U Haura (Oekonomika 1757 str. 188) jest także wzmian- 

 ka o wietrze wichrowatym, zwanym Kujawa, Kolberg powiada (Krak. IV, 304) 

 ,,Cbaja, Ghajawica, Chujawa, Cbujawica, Kujawica, u Górali Fujawica znaczy 

 słota, wietrzna niepogoda, flaga mokra z wiatrem (od Myślenic, Zatorą) u . 

 W jego Pieśniach ludu pols. 375 Nr. 216 czytamy piosnkę od Czerniakowa: 



„Od Kujawy wiater wieje, 

 Kujawianka żytko sieje". 



Stęczyński w Tatrach 161 przytacza też wyraz fujawica w znaczeniu zamieci 

 śniegowej, toż Goszczyński w Tatrach 132. Dla ciekawości zanotować można 

 iż w Wedach spotykamy nazwę pewnego nieurodzaj niosącego ducha Kujawa. 

 Linde podaje parę przysłów o Kujawach pod t. w., a Kolberg zapisał wyrażenie 

 miejscowe: , ,Niema Kujaw bez Żuław", to jest bez urodzajnej ziemi, oraz „Od 

 Kujaw do Żuła w "= ez ar n o ziem od skiby do skiby. Kuj. I, 203. Przymiotnik 

 kujawy oznacza podobno na Kujawach wesoły, dziarski. Bibi. Warsz. 

 1864, I, 234. 



K u r 1 a n d y j a. W dawnych kronikach Chorland. Churland, u nas da- 

 wniej Kuronija, nazwana od Kurów czyli Łotyszów ją zamieszkujących. Litwi- 

 ni pruscy nazywają ich Kurszami albo Kurszukami, skąd myślę że nazwisko 

 Korsak pochodzi. Schleicber Lit. Marchen 86; Lit. Lesebuch 192'; Szafarzyk I, 

 54. Łotysze nazywają Kurlandyją Kurzenie, a Litwini Kuiiendrija (Karmin, 

 Nesselmann). 



K u r p i e. „Plemię mazowieckie, osiadłe w puszczach Ostrołęckiej i My- 

 szenieckiej, z powodu obuwia (kurpie, karpiele) przybrało (?) nazwę Kurpi albo 

 Kurpików" Enc. wiel. XVI, 498. Połujań. Wędr. 31, 46. 74. Tygodn. illustr. 

 ser. % Nr. 134. Bardzo być może, iż nazwa Kurpiów od obuwia ich pochodzi 

 porówn. Kabatkowie. Skąd wyraz? Myślę że od pnia słowiańsko-litewskiego 

 kop, oznaczającego kroić, zkąd łitews. kerpu kroję, strzygę, starosłowiańs. 



