- 506 — 



Lachami nazywają też Dolaków, patrz pod t. w. Porówn. Zb. Wiad. do anir. 

 I, 45; V, 211. 



Lipkowie. Tak zwano Tatarów, którzy osiedleni będąc poprzednio 

 w Polsce, w XVII w. połączyli się z Turkami i potem, kraj opuściwszy, napadali 

 na ziemie ukrainne. Enc. Wiel. XXV, 30. Kłosy XXII. 279. 



Lisowcy. plemię na Pokuciu. W. Pol w Kłosach VIII, 107. Zapewne 

 od ukraińs. lis — las. * 



Litwini. Dla tego o nicli wspominam, aby zanotować, że dotychczas 

 żadnego zadowalniającego wyjaśnienia nazwy ich nie podano, pomimo liczne 

 usiłowania. Wywodzono ją od Italii, od litewskiej nazwy deszczu i t. d. Sami 

 siebie Litwini nazywają Letuwininkai, a kraj Letuva; Łotysze mówią ,,voj Lej- 

 sos" = na Litwie, „Lejszu zenie" = Litwa. Porówn. Rozprawy akad. krak. 

 filolog. II, 144. 



Mazury, Mazowsze. Ile mi wiadomo, nie przypatrzono się u nas 

 bliżej trzem dość niezgodnym postaciom, mającym z tą nazwą związek. Mianowi- 

 cie: 1) Mazur, 2) Mazowsze, 3) Mazowiecki. Wyglądają one jakby pochodzące 

 od trzech różnych osnów, należy więc poznać, a przynajmniej starać się o to, jakie 

 są drogi powstania form tych. Zdaje mi się, że za pień wspólny, dotychczas nie- 

 wyjaśniony, przyjąć należy maz. Zachodzi tedy pytanie, jak się urobiły wyrazy 

 pochodne. Mazur, zdaje mi się, jest formą skróconą, żartobliwą lub pogardliwą, 

 powstałą z Mazowiec, Mazowianin, czy Mazowszanin; jak od Stanisław, Czesław, 

 Świętosław, Bolesław i t. p. tworzą się postaci zdrobniałe: Stach, Czech, Swię- 

 toch, Bolech, tak zdaje mi się z powyższych od maz utworzonych imion urobił się 

 Mazur; zakończenie tejże natury (nie wszystkie zresztą w skróceniu) mają: pazur 

 od paznogieć, piechur od piechociarz, piechotnik, kostur od kość (słoniowa), kocur 

 od kot, Stachur od Stach (skąd Stachurski), Czachur od Czesław (Czachurski), 

 a może i kaptur, żeńskie: wilczura, lisiura. samura, kozura, wichura, pieczura, 

 które przypuszczają męzkie: wilczur, lisim*, samur. Mazowsze nie łatwo wyja- 

 śnić: podaję hipotezę w braku pewności. Najdawniejszą nazwę krainy mazowiec- 

 kiej posiadamy zapisaną w XI w. po łacinie w formie Masovia; porównywaj ąc 

 Cuiavia, Mora via i t. p. z Kujawy. Morawy, jakąż przypuszczalną postać, odpo- 

 wiednią Mazowii, odtworzyć wolno ? Lecz zanim na to pytanie damy odpowiedź, 

 przypatrzyć się musimy następnym faktom: naprzód, że przymiotnik brzmi naj- 

 częściej mazowiecki., bardzo rzadko inaczej („księżną Mazowską" Kolberg Pieśni 

 L pols. 9j; powtóre, że istnieją dziś jeszcze osady Mazew i Mazewo; co do pierw- 

 szego, Maciejowski okazał, iż dawniej zwał się on Mazów (Bibl. Warsz. 1857, I 

 od str. 1), więc i o formie Mazewo toż samo myśleć możemy; dalej, że w dawnej 

 polszczyznie napotykamy formę ,,do Mazowsz" (u Lindego). Zważywszy, to 

 wszystko, myślę że postać odpowiadająca łacińs. Mazowji, musiała brzmieć Ma- 

 zowce, że była używana w liczbie mnogiej, jak Niemcy, Czechy i dała przymiot- 

 nik Mazowiecki. Ta postać Mazowce mogła przejść (przez trudny dziś do wyja- 

 śnienia słoworód ludowy — i to najsłabsza część mojego domysłu) w formę Ma- 

 zowsze; formę tę uczuwano dawniej jeszcze jako liczbę mnogą, dowód w przyto- 

 czonem „do Mazowsz". a z czasem podprowadzono pod kategoryją rodzaju nijakie- 

 go. Do przejścia -ce na -sze mogło się przyczynić wymawianie Mazowcze, jako 



