507 — 



"niewczesna gorliwość odmazurzająca c. Samą osnowę Maz wywodzono rozmaicie, 

 od Masława. Masagietów, męża, od litews. (nieistniejącego, ile wiem) wyrazu 

 mazuras w znaczeniu człowieka krępego, od masowskiego narzecza pod Toropcem 

 i t. d. Najwięcej prawdopodobnym byłby wywód od węgiers. mozo pole, pastwis- 

 ko, skąd (według Miklosicha Fremdw.) serbski wyraz mezevo równina; ale trze- 

 baby dowieść kiedy, jaką drogą i dla czego węgierską nazwą ochrzczono płasz- 

 czyzny mazowieckie. Co Miklosich przez appellativum mazuri. rozumie, nie 

 wiem; patrz jego Die Slav. Ortsnamen aus Appellativen II Nr. 337. Mazurami 

 nazywają dziś część Prus Zachodnich; Toeppen ( Abergl. aus Masuren 1 867, 1 ). 

 powiada: „Nazwa ta jest wieloznaczna: w ściślej szem rozumieniu obejmuje tylko 

 powiaty położone na wschód od Szczytna (Ortelsburg), zaludnione przez Polaków; 

 w szerszem oznacza powiaty polskie kraju wyższego, należące do regencyi kró- 

 le wieckiej". Kętrzyński (O Mazurach, 3) opisuje granicę ziemi Mazurskiej, o któ- 

 rej mieszkańcach mówią, że mieszkają „na Mazurach" (Zmorski Pod. 140). Ma- 

 zurami też nazywają mieszkańców niektórych podtatrzańskich osad, Linde przy- 

 tacza z Potockiego że „gawronięta żartem mazowieckie kury zowią"; z Rysiń- 

 skiego: „rozśmial się by Mazur na ziemię". Na Litwie słyszy się przekleństwo: 

 „do stu par Mazurów", oraz ucinek: „Mazur, Mazur, wetknij w . . . . paziu-". Że 

 Mazur jest ślepy, albo że się ślepo rodzi, że jest uparty, z tern jeszcze w żartach 

 zaściankowych spotkać się można w całej Polsce. Na Kujawach mazurkiem 

 świerszcza nazywają (Kolberg Kuj. I. 209); mazurek znaczy jeszcze: placek, ta- 

 niec, trunek i wróbel leśny (Linde). Na Podolu „każdy mówiący po polsku, a nie 

 Rusin, nazywa się Mazurem". Eoczn. tow. nauk. krak, XLI, 232, podobnież 

 i u mniej oświeconych Litwinów. Na weselu pod Tomaszowem w karczmie „jęło 

 wszyćko krakowskiego i mazurskiego wywijać". (Kamiński, Chłop pols. 139). 



Michałowska, domyśla się ziemia; u ludu odmienia się jak Polska, 

 Chełmińska, Pomorska : 2 przyp. Michałowski, 7 na Michałowsce. Ks. Malinow- 

 ski Gram. 431. 



Mierzeja, N e r z e j a, N e r u n g a, N e r u. g a. Wyspę przy wpa- 

 dnięciu Szkarpawy do Wisły. „Niemcy Neryngiem, Polacy swą mową Mierzeją 

 zową" Klonowicz Flis w. 407 i 408. Prof. Węclewski, w przypisach do Flisa, 

 wyraża mniemanie, iż dla, obrzydliwych gadów i zbójców, na wyspie gnieżdżących 

 się, od mierzienia Mierzeją ją nazwano. Zdaje się iż się myli. Nazwa pochodzi 

 oczywiście z niemieck. Nehrung, nazwy dawanój kilku miejscowościom na brzegu 

 morza bałtyckiego; Nehrung ani od Nahrung, ani od Niederung nie pochodzi, ale 

 od holenderskiego neer zamiast neder nizki; po czesku mei-eje. Matzenauer Cizi 

 Slova 262; Po litewsku kópos albo kópai, może od kópu wstępuję, wznoszę się. 

 Stąd nazwiska Nehring i Mierzejewski. Przejście n na m bardzo u nas częste: 

 Mikołaj, Miemiec, kuśmierz, żołmierz, minóg (Neunauge) i t. d. 



Nadp rucie. Okolica nad Prutem, na Pokuciu, około 15 mil ciągnąca 

 się. EncykL Wiel. XIX. 148. 



Nadrzeczanie. „Kurpie osiadli nad rzeką Pisną" Połujański Wę- 

 drów. 89. 



Niż, Niżowe y. Nazwa od niższej części Dniepru, toż oznaczająca, co 

 Mierzeja. Podole. EncykL Wiel. XIX, 487 i 488. 



