— 509 — 



Podhalan, 1. „(Góral) zapytany w obcej stronie: zkąd góral? dumnie odpowiada: 

 z hal". Słown. geog. II, 693. Hala najczęściej znaczy nie góra, ale pastwisko 

 w górach. L. D(elavaux) Górale 92 i gdzieind. Zkąd wyraz hala? Niewątpli- 

 wie od pnia słowiańskiego gol nagi, hala bowiem w obu znaczeniach wyraża na- 

 gość (naga góra, naga przestrzeń między górami). Popolsku mieliśmy wyraz 

 gola zupełnie odpoAviadający wyrazowi hala, toż samo wyrażamy i słowem go- 

 lizna. Obecność h wskazuje pochodzenie czesko-słowackie (rusińskiego wyrazu 

 hala, ile wiem, niema); jakoż po czesku hola. hole znaczy miejsce otwarte, polana; 

 po górnołużycku hola, zdrobn. hólka znaczy miejsce puste, niezarosłe, a także 

 i Jas; u Słoweńców gol, u Serbów go toż samo oznacza; na Litwie z białorusińska 

 mówią: hale miejsce (polana w lesie), halizna, przehalina. Porówn. Miklosich 

 Ortsn. aus appellat. Nr. 116. 



Podlasie, Podlasze. Forma Podlaszuk, jak często dziś mówimy, 

 świadczy iż postać Podlasze używała się dawniej narówni z Podlasie. Wywo- 

 dzenie od pod-Lachy nieda się uzasadnić, gdyż i w dawnej polszczyźnie i dziś 

 w pieśniach podlasie, podlesie używa się jako imię pospolite, patrz Lindego, oraz 

 następne miejsca w pieśniach: 



„Oj, Basiu . . 



Nie chodź po podlasiu, 



Wilcy mi cię zjedzą" (Kolberg Sand. 42). 



Porównaj tamże 218, 269. Tamże 279 Podlasie lub Podlesie, wieś. Dawniej 

 nie rozróżniano Podlasia od Polesia: „Polesie albo Podlasze" mówi tłumacz 

 Kromera 249. 



Podole. Nazwa od wieków używała się u nas jako imię pospolite; 

 w Psałterzu Floryjańskim oznacza dolinę; w pieśniach ludowych często też się 

 spotyka, np. Kolberg Sand. 155, 215; Krak. I, 237. Dzisiaj odróżniamy Podole 

 w cesarstwie i Podole Galicyjskie. Dawniej Podole w pewnem znaczeniu równało 

 się kresom, Ukrainie; mówi n. p. autor Albertusa: „nie potrzeba po guzy jeździć 

 na Podole"; dzieci na jakiem, żołnierstwie albo Podolu pierwszego ćwiczenia na- 

 bywały", mówi Gliczner u Lindego. 



Pokucie. Nie mam jeszcze książki Kolberga o Pokuciu, do niej też czy- 

 telnika odsyłam. Pan Falkiewicz, idąc zapewne za Świeckim, tak pisze w Ty- 

 godniku iłłustr. (ser. 2 Nr. 79 str. 11). „Nazwisko Pokucia różnie tłumaczą. Nie- 

 którzy chcą je mieć poprostu miejscem pokuty Owidjusza... Rzeczywiście je- 

 dnak Pokucie obwodu Kołomyj skiego wywodzi swoje nazwisko od Kut, miastecz- 

 ka". Redakcyja Tygodnika dodaje w przypisku : „Zdaniem naszem nazwa Poku- 

 cia oznacza miejscowość położoną w kącie, po rusińsku kut". Miklosich Slav. 

 Ortsn. aus Appell. L 4 tegoż jest zdania. Pokuciem u ludu rusińskiego, a od nie- 

 go na Litwie z polska pokąciem nazywa się kąt zaszczytny przekątni do pieca 

 w pierwszej izbie wieśniaczej; W. Pol używa wyrazu pokącie w znaczeniu zaułka, 

 partykularza Kłosy VIII. 106. Porówn. Zb. wiad. do antrop. I, 74. Tygodnik 

 illustr. ser. 2, Nr. 110, str. 67. Roczn. towarz. nauk. krak. XLI, 225. 



Polanicy. „Tak zowią plemię na Pokucia części stepowej osiadłe na 

 opolach, bez lasu i sadu, dokoła Tłómacza, Horodenki, Obertyna i Gwoźdźca". 

 W. Pol w Kłosach VIII, 107. 



