~ 520 — 



Hempel do Warszawy, przekonałem się, że łuska kąsiny Stawskiej, fig. 8, naryso- 

 wana przeżeranie w tomie I-ym. na str. 204, pochodząc z okazu wcześniej zebra- 

 nego, nie była jeszcze w zupełności rozwiniętą. Gdyby doszła zupełnego rozwoju, 

 część jej górna wydłużyłaby się jeszcze znacznie, a kolce pojedyncze zajęłyby 

 grzebieniasto boki tego przedłużenia. Tak się te łuski u nowo nadesłanych oka- 

 zów przedstawiają. Z tego przyczynku kolców pojedynczych wynika, że określe- 

 nie moje przeszłoroczne na str. 206: spinis plerisąue ramosis, zmienić 

 wypada na spinis ramosis simplicibusąue, resztę opisu zostawiając 

 bez zmiany, więc będzie: Carlina acanthifolia varietas y spatulata, foliis exterioribus 

 petiolatis, interioribus sessilibus, omnibus subtus incano- tomentosis, superne gla- 

 briusculis; involucri sąuamis exterioribns spinosis, glabris, heterom orphis: lineari- 

 bus aut spathulato acutis, spinis ramosis simplicibusąue. 



Co do bliższego zapoznania się z kąsiną akantolistną w odmianie harczocho- 

 waUj (v ar. pCynara D C), to takowe dopiero w tych dniach nastąpiło, gdy 

 już druk działu botanicznego niniejszego Pamiętnika był ukończony i dlatego no- 

 tatkę na tern miejscu wpisuję. 



Odmiana karczochów ata jest widocznie bardzo rzadką w Pirenejach skoro 

 w Paryżu niemożna jej dostać u sprzedających zasuszone rośliny. Okaz który od 

 dni kilku posiadam, zawdzięczam życzliwej pomocy i uczynności rodaków zamiesz- 

 kałych we Francy i. 



Porównywając okazy Stawskie z pirenejskim, pokazuje się, że kąsina stawska 

 tern się głównie różni od karczochowatej, że oprócz łusk zewnętrznych okrywy 

 równowązkich, ma niżej łuski łopatkowate zaostrzone (T. I. str. 204 fig. 9, 10), 

 gdy karezochowaia posiada tylko łuski równowązkie. Prócz tego jest kilka mniej- 

 szej wagi różnic, które jednak razem zebrane sprawiają, że na pierwszy rzut oka 

 wygląd obu roślin jest odmienny. I tak: łuski wewnętrzne okrywy w stosunku do 

 wielkości głowy są znacznie dłuższe u odmiany karczochowatSj, przy tern jaskrawo 

 żółte, gdy u Stawskiej blado orzechowo-żółte. Liście u Stawskiej są szersze, 

 u spodu silniejszym białawym kutnerem okryte, klapy liści znacznie płyciej wci- 

 nane. Liście karczochowaUj z wierzchu są zupełnie gładkie, Stawskiej gdzienie- 

 gdzie pajęczyno watym kutnerem okryte. Że kąsina stawska jest olbrzymem 

 w porównaniu z okazem pirenejskim tego oczywiście do różnic nie zaliczam. 



Mimo powyżej wymienionych różnic odmiana topatkowata bliższą jest odmia- 

 ny karczoehowatSj, aniżeli właściwej kąsiny akantolistnej (Carlina acanthi- 

 folia Ali). Ktoby przeto nie szedł za De Candollem, Ledebourem i Reichen- 

 bachem, ale za Pourretem i Dubym, uważając odmianę karczochowatą za osobny 

 gatunek, ten kąsinę lopathowatą musiałby przyjąć za odmianę nie kąsiny akanto- 

 listnSj, ale karczochoioatej. 



Kasinę ahantolistną właściwą (Carlina acanthifolia Ali) znam 

 z zielnika pana Ferdynanda Karo i jej łuski wyrysowałem (fig. 3, 4, 5, 6) w To- 

 mie I. na str. 204. 



Kończąc zamieszczam tabliczkę uwidoczniającą różnice trzech odmian kąsi- 

 ny ahantolistnij . 



