178 



DZIAŁ I. BIETEO ROLOGIJA I HIDROGRAFIJA. 



sku, że stanu barometru za funkcyją jedynie ciepłoty uważać niepodobna. Wy- 

 chodząc z zasady dwu wręcz przeciwnych sobie prądów, NO i SW, wysoki 

 stan barometru przy wiatrach północno wschodnich przypisuje nietylko niższej 

 ciepłocie, ale i zwarciu się tych prądów, a tem samem zgęszczeniu się powietrza 

 przy wietrze NO. Rzeczywiście, gdyby od ciepłoty tylko zjawisko to zależało, 

 krzyżownice, termiczna i Laryczna, schodziłyby się dokładnie, barometr stałby 

 najwyżej przy wietrze o 11° dal ej ku północy- posuniętym. Lecz ponieważ wj T - 

 padkowa roczna wiatrów w Warszawie S 64° 59' W ') przypada dalej na zachód 

 niźli wiatr dyjametralnie przeciwny do min. termicznego N 23° 33 O, przeto 

 zwarcie się panującego prądu SW z prądem NO musi największy wywierać sku- 

 tek w stronie widnokręgu dalej na wschód leżącej aniżeli min. termiczne. Pod 

 zobopólnem tedy działaniem, ciepłoty i zwarcia się prądów przeciwnych, tak max. 

 jak i min. baryczne posuwają się w kierunku wskazówki zegarowej. Ten wypa- 

 dek stwierdza Kiimtz rachunkiem, przyjmując, że wysokość barometru przy róż- 

 nych wiatrach odpowiada wstawię połowy kąta zboczenia danego wiatru od kie- 

 runku wypadkowej. Widoczna też jest zależność tego zjawiska od pór roku. 



Nowa teoryja ruchu cyklonowego musiała zjawisko to pogodzić z zasadami 

 swemi. Koppen utrzymuje, że wyjaśnienia jego szukać należy nie w silniach 

 fizycznych, lecz w stosunkach klimatycznych. Postrzeżenia nas uczą, że średnie 

 minima barometryczne zniżają się coraz bardziej w miarę większćj szerokości 

 geograficznej; maxima zaś, pomimo malenia śr. wysokości barometrycznej, powię- 

 kszają się. Stąd wypada, że kiedy u nas panują wiatry poludniowo-zachodnie, 

 wówczas znajdując się w pobliżu niskiej depresyi północnej, postrzegamy opa- 

 dnięcie barometru; przeciwnie znowu przy wiatrach północno-wschodnich mamy 

 nieopodal siebie na północy wysokie max. barometryczne, barometr więc staje tem 

 wyżej o ile i depresyja, która przy tych wiatrach powinna znajdować się jedno- 

 cześnie na południu, jest wyższą od poprzedniej. Gdy tedy w pn. Europie na- 

 stępują po sobie niskie depresyje i wysokie ma xi ma powstające stąd wahania ba- 

 rometryczne przypadkowe o wiele są tu większe niż w krajach południowych. 

 Tak np. znaleziono, że średnie zboczenie barometryczne wynosi: 



w Bodo (Norwegija) zimą 45""", latem 24""" 

 Warszawie „ 28 „ 14 2 ) 



Rzymie „ 24 „ 10 



Koppen podaje więc następne dla naszej półkuli twierdzenie: 

 „Jeśli gdzia wahania barometryczne przypadkowe maleją najprędzej w kie- 

 runku Sx° W, to barometr staje najniżej przy wietrze S (x°-r-60°) W, przy kierunku 

 zaś wiatru przeciwnym — najwyżej" 3 J. 



') Pamięt. Fizyjogr. T. VI T, cl z. 1, str. 106. 



i) Pana. Fiz. T. IV, str. 48 



3 ) Lelirb. d. Meteor. Spnmg, str 273 —4. 



