A, PlETKIEWiCZ. KRZYŻOWNICE WI ITRÓW W WARSZ VW1E. 



179 



60° jest tu przybliżona naturalnie wartość kąta zbaczania wiatru od gra- 

 dienty. 



Prawidło to zgadza się zupełnie z wypadkami krzyżownicy barycznój dla 

 Warszawy wiosną i latem, znaczną jednak niezgodność widzimy zimą i w jesieni, 

 a stąd i wypadek roczny niezupełnie odpowiada oczekiwaniu. Wątpić wszakże 

 wolno, iżby kierunki wiatrów krańcowych zawsze dyjametralnie przeciwne sobie 

 były. Byłoby to wznowieniem hypotezy Douego, która, jakeśmy wykazali, ostać 

 się nie mogła. W Warszawie np. wiatr najwyższego ciśnienia zimą dmie z S61°0, 

 najniższego zaś z S 36° W; dla przejścia więc z jednej krańcowości w drugą wiatr 

 z tej strony widnokręgu potrzebuje przerzucić się tylko na 97° w łuku. I rzeczy- 

 wiście, przy wiatrach z tej okolicy płynących doświadczamy zimą zmian najbar- 

 dziej nagłych i uderzających, jak się o tern i z krzyżownicy termicznej przekony- 

 wamy. Zdarza się to właśnie w tej porze roku, kiedy ciepłota od zachodu na 

 wschód największe pokazuje różnice. Wschód w ogólności przedstawia wówczas 

 okolicę mroźną z wysokiem ciśnieniem powietrzni. Tak izotermy najniższej tem- 

 peratury, od — 48° do — 40° C, jak również izobary najwyższego ciśnienia, 

 782mm — llbmm, w Styczniu, nieznajdując sobie równych, zbiegają się na lądzie 

 azyjatyckim i tworzą system tych linij zamknięty; dalsze izobary, np. 7Q5mm, cią- 

 gnąc od północy na południe, w naszych szerokościach geogr. zwracają się na za- 

 chód; podobnyż kierunek przedstawia izanomala 0°, poza którą na wschód rozpo- 

 ściera się ciepłota niższa od normalnej. Tym sposobem dla Warszawy największe 

 bezpośrednio ciśnienie jak i zimno przypada zimą między S a O, kiedy latem 

 w tym samym kierunku ciśnienie barometryczne maleje, a ciepłota wzrasta. Na 

 zachód od rzeczonej granicy ciepłota zimą podnosi się, ciśnienie nagle zmniejsza 

 i dochodzi najmniej szóści, 15Qmm, w okolicach Islandyi. Stąd raptowne w tej po- 

 rze roku zmiany baryczne i termiczne między SO a SW, stosownie do przewagi 

 cyklonu Islandzkiego lub antycyklonu azyjatyckiego. 



Kiedy wiatr najwyższego ciśnienia w Warszawie zmienia w porach roku 

 kierunek od N 25° O do S 61° O, zabierając w swe posiadanie łuk 94°, to wiatr, 

 przy którym barometr staje najniżej, waha się w granicach między S 36° W 

 a S 25° W czyli 11° tylko, dmie więc przez rok cały w jednym prawie i tym sa- 

 mym kierunku. Snać max. barometryczne większe ma pole do przesuwania 

 w kierunku z północy na południe, aniżeli min. Wysokie tedy ciśnienie powie- 

 trzni obejmuje większe przestrzenie i odznacza się ciszą lub słabym powiewem 

 wiatru. W miarę oddalania się od tej okolicy kolumna barometryczna zniża się 

 powoli i dopiero w pobliżu depresyi nagle opada. Stąd Guldberg i Moim z obser- 

 wacyj w Kew i czterech jeszcze stacyj sąsiednich znaleźli przy wiatrach między 

 S a SW gradientę 2,72, kiedy przy wiatrach między N a NO wynosiła ona zale- 

 dwie 1,87 Rzecz naturalna, że i siła wiatrów pierwszych większa być musi od 

 ostatnich. Zgodnie z tern zjawiskiem barometr dłużej zatrzymuje się przy wyso- 

 kim aniżeli niskim stanie, który, rzec można, sprowadza się przez rok cały do 

 jednego prawie punktu widnokręgu. Stosownie do tego wiatr przy najniższym 



') Sprung. Lehrb. d. Meteor, str. 123. 



