4 



DZIAŁ U. GIEOLOGIJA, 



Rys oro- i hydrograficzny. 



Cały powiat Kielecki przedstawia się oczom naszym jako okolica falista, 

 wzniesiona w najniższych miejscach na 700' nad poziom morza, przecięta kilku 

 pasmami ^wyżyn w kierunku ZPnZ— WPdW, pomiędzy któremi z pod piaszczy- 

 stej powłoki dyluwijalnej wystają niniej lub więcej gęsto rozsiane pojedyncze 

 wzgórza, ułożone również w szeregi do głównych pasem równolegle. Wobec te- 

 go, że pasemka te poprzerywane, leżą częstokroć bardzo blisko siebie, niepodobna 

 powiedzićć ściśle, na ile pasem góry Kieleckie się rospadają; pojęcie to będzie 

 czysto dowolnem, gdyż z jednej strony tak wybitne pasma jak Świętokrzyskie 

 lub Dymińskie, rospadają się wskutek erozyi na pojedyncze, szeroko rozrzucone 

 i niskie wzgórza, z drugiej zaś — luźne pagórki wapienne dochodzą niekiedy do 

 wcale pokaźnych rozmiarów, niknąc jednak wkrótce znowu pod napływami. 

 Przy opisie pojedynczych formacyj, zawiła topografija łatwiejsza będzie do zro- 

 zumienia, obecnie uwzględnimy tylko to, co będzie potrzebne do zoryjentowania 

 się w okolicy. 



Na Pn od Kielc ciągną się krańcowe odnogi pasma Świętokrzyskiego, w gó- 

 rze Krzemionce kolo Masłowa dochodzące 1377' wysokości. Dalój ku północy 

 przylega szerokie pasmo gór Cmińskich, Występy i Klonowskich, złożonych 

 z tryjasowego piaskowca, a sięgające poza granice naszej mapy. Góra Występ 

 dochodzi 1279' wysokości absolutnej. 



Na Pd od Kielc, w odległości 1 / 2 mili ciągnie się krótki, wąski lecz wysoki 

 i stromy grzbiet gór Dymińskich z najwyższym szczytem 1350' wyniesionym, do 

 którego przylegają od zachodu w dalszym ich ciągu góry Poslowskie, od wschodu 

 zaś kwarcytowa góra przy Niestachowie. Całe pasmo lasem porosłe. 



W okolicy Chęcin z pośród licznych pasemek wyrasta nagle stromy, wąski, 

 urwisty i nagi wapienny grzbiet gór Chęcińskich, łukowato wygięty od Chęcin 

 na PnZ do Miedzianki, z przeciętną wysokością przeszło 1000', złożony z jednoli- 

 tej rafy koralowej dewońskiej. Dalój ku Pd wyróżniają się spomiędzy innych 

 wapienne grzbiety jurajskie, znane pod nazwą gór Korzeczkowskich, oraz pasmo 

 pomiędzy Małogoszczą i Korytnicą. 



Na północ tryjasowe i jurajskie góry wyżyny Sandomiersko-Kieleckiej, się- 

 gają daleko poza granice mapy naszej do brzegów Pilicy. Linija idąca od Przed- 

 borza nad Pilicą, przez Małogoszczę, Sobków i Korytnicę do Górek, tworzy PdZ 

 granicę wyżyny Kieleckiej. Od Górek, ku wschodowi na linii Chmielnik, Dru- 

 gnia, Raków, napotkamy najdalój ku Pd wysunięte cyple pojedyńczych pasemek 

 jury i tryjasu, a jeszcze dalej na wschód linija ta połączy się z południową grani- 

 cą Sandomierskiego dewonu, oznaczoną na mojej mapie zeszłorocznej. Charakte- 

 rystyczną cechę hydrograficzną gór Kieleckich widzimy w tej okoliczności, że 

 wszystkie dorzecza Nidy i Czarnej, biorą początek na północ od Kielc, w tryjaso- 

 wych górach Cmińskich, Występie i Klonowskich, przecinając poprzecznie, bez 

 wyraźnych zboczeń w kierunkach swoich łożysk, wszystkie pasma dewońskie, po- 

 mimo znacznój twardości tworzących te ostatnie kwarcytów i wapieni, — zamiast 



