8 



BZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



miedzianą,; 4) margiel, a raczej marglisty wapień, brunatno lub czerwono plami- 

 sty, z żyłkami i gniazdami kalcytu, jest on z Nr 3 współrzędny i w miejscacb, 

 gdzie ruda jest obfitą, zmniejsza się do kilku stóp, w ubogich zaś do kilkusążnio- 

 wej dochodzi grubości; 5) czerwone i czarne iły, zawierające trochę miedzionoś- 

 nego limonitu (32 sążnie od powierzchni); 6) popielaty i szary łupkowy ił mar- 

 glowy, zawiera najbogatsze złoże miedzi; grubość pokładu od 2 cali do 5 — 6 stóp; 

 7) łupek wapienny sylurski. 



Z rud miedzianych napotykamy piryty, tlenki, w pokładzie (4) malachit, la- 

 zur miedziany i chryzokol, rzadziej miedź rodzimą. 



Z innych minerałów w kopalniach miedzianogórskich znajdują się: blenda 

 cynkowa, galena, baryt, aragonit, allofan. Dalej rudy żelazne, jedynie dzisiaj 

 eksploatowane, limonit, hematyt. Z rzadkich minerałów wymienia Pusch piro- 

 syderyt i lepidokrokit z Ławęcznej góry pod Miedzianą górą. 



Dzięki obecności jednocześnie blendy i rud miedzianych, z rudy Miedziano- 

 górskiej za Stanisława Augusta odlewano wprost wyroby spiżowe: działa, dzwony 

 i t. p. Eksploatowane od XV wieku, dzisiaj wskutek wyczerpania i. niskich cen 

 produktu zaniechanemi zostały; produkcyja w r. 1817 — 27 wynosiła, podług Ła- 

 bęckiego, 70000 centnarów rudy, z której wytopiono 5800 centnarów miedzi. Ros- 

 ciągłość pokładu, podług tegoż autora, w kierunku h 8 na zachód do rz. Bobrzy - 

 cy i za nią do Oblęgórka; upad PnW, 30 — 45°. 



Nadkład pokładu rudonośnego tworzy czerwony kwarcyt dewoński, tworzą- 

 cy górę, na której stoi kościół; upad PnZ. 



Drugie pasmo wychodni utworów sylurskich widzimy w górach Dymiń- 

 skich. Jest to przedłużenie pasma odsłonięć pomiędzy Sandomierzem i Zalesiem 

 Opatowskiem, na zeszłorocznej mapie mojej oznaczonych. 



Posuwając się od Zalesia w kierunku pasma ku zachodowi, napotkamy na- 

 przód łupki sylurskie koło wsi Niestachowa, u podnóża kwarcytowej lesistej gó- 

 ry. Nieco dalej, na prawym brzegu Czarnej Nidy, widzimy szereg niskich, zao- 

 krąglonych wzgórz, złożonych z żółtego ilastego piaskowca. Pasemko to z kie- 

 runkiem Pn — Pd, jest około % mili długie i leży na gruntach kolonii Mojcza. 

 Liczne kamieniołomy odsłaniają tę skałę, w niektórych z nich piaskowiec jest 

 przepełniony odciskami Orthisina piana Pead, winnych znów Orthis mo- 

 neta (Orthis kielcensis Roem), rzadziej obie skamieniałości znajdują się razem. 

 Obok nich znajdują się inne jeszcze skamieniałości dolnego syluru: Monticu li- 

 pora petropolitana, Cyclocrinites Spasskii, Terebratula sp. etc. Od 

 północy do piaskowca przylega w kolonii Mojcza osobliwszy szary, żyłkami czer- 

 wonemi i białemi gęsto poprzecinany dolomit z upadem Pn, a dalej łupki szaro- 

 wakowe górnosylurskie z Cardiola interrupta. 



Na zachód od Mojczy widnieje naga, skalista wydłużona góra, przez liczne 

 kamieniołomy w jedno zamieniona rumowisko — to Bukówka, złożona z piaskow- 

 ca takiegoż jak w Mojczy i podobneż zawierającego skamieniałości. 



Do Bukówki od zachodu przylega lesista, stroma wyżyna gór Dymińskich, 

 wzniesiona na 1350' nad p. m. Środkową, najwyższą część tego pasemka około 

 y 2 mili długiego, tworzy piaskowiec sylurski z upadem PnZ h 9. Piaskowiec ten 



