22 



DZIAŁ II. GlEOLOGIJA. 



jak to najpierw określił Pusch później zaś stwierdził i sani prof. Roemer 2 ). 

 Oprócz tego dzisiaj na podstawie moich własnych obserwacyj dalszy ciąg Kielec- 

 kiego pasma w kierunku północno-zachodnim, poczynając od Małogoszczy, gdzie 

 charakter orograficzny pasma się zatraca, można prześledzić krok za krokiem, nie 

 uciekając się do krainy ogólnikowych domysłów. Nie uważam za właściwe wcho- 

 dzić tutaj we wszystkie szczegóły tej kwestyi, wskażę tylko tę okoliczność, że 

 sjórno-jurajskie utwory koralowe, ściśle z pasmem Kieleckiem związane i otacza- 

 jące takowe zewsząd, ciągną się dalej W kierunku północno-zachodnim, tworząc 

 zrazu niewielkie pasemko oolitowe Małogoszczo-Przedborskie, dalej zaś w posta- 

 ci oddzielnych odsłonięć, ciągną przez wieś Sarnów, m. Burzenin, aż do m. Kali- 

 sza. Ten to szereg wychodni, zdaniem mojem, przedstawia liniją kierunku po- 

 kładów, tworzących oś pasma Kieleckiego i ukrytych tutaj na pewnej głębokości 

 pod nowszemi utworami osadowemi. 



Wniosek powyższy stwierdza nietylko okoliczność, że wychodnie starszych 

 skał napotykamy wyłącznie w wyż wspomnianym kierunku, zgodnym wogóle 

 z kierunkiem pokładów w górach Kieleckich, lecz również charakter petrografi- 

 czny i paleontologiczny odsłoniętych utworów górno-jurajskich, należących do 

 mieliznowego koralowego typu, podczas gdy utwory osadowe, leżące w pewnej 

 odległości od linii powyższej, zarówno na północ jak i na południe, posiadają cha- 

 rakter głębinowych osad scyfij owego typu. 



Zważywszy okoliczności powyższe, zobaczymy, że wzmiankowane wyżej od- 

 słonięcia dewonu nie leżą wcale w granicach terenu, tworzącego przypuszczalny 

 ciąg dalszy Kieleckiego pasma ku zachodowi i że zatem do uważania ich za 

 odnogi Kieleckich gór, jak to czyni prof. Roemer, niema dostatecznej podstawy. 



Mojem zdaniem, wyniesienie skał dewońskich na powierzchnię w okolicy 

 Siewierza należy uważać za skutek miejscowych procesów górotwórczych, któ- 

 rych działanie ograniczonem jest przez regijon polsko-szląskiego zagłębia. Na 

 korzyść mego wniosku mogę przytoczyć fakt znajdowania się około wsi Klucze 

 brekczyi tryjasowej, zawierającej liczne ostrokanciaste odłamki czarnego dolomitu, 

 nieróżniącego się niczem od dewońskich dolomitów Nowej Wioski, z czego wno- 

 sić można o niewątpliwem znajdowaniu się w pobliżu wychodni skał dewońskich, 

 ukrytych pod pokładem tryjasowym. Wieś Klucze leży na północ m. Olkusza, 

 mniej więcej w połowie odległości pomiędzy dewońskiemi utworami, znalezione- 

 mi w okolicach Krakowa. Linija, łącząca trzy punkty powyższe, posiadać będzie 

 kierunek Pd — Pn, przecina zatem pod prostym kątem liniją, łączącą opisane da- 

 wniej odsłonięcia dewonu około Zawiercia i Siewierza, co uważać można za nowy 

 dowód na korzyść wniosku, że cały ten szereg odsłonięć nie przedstawia bynaj- 

 mniej odnóg pasma Kieleckiego, lecz należy do zupełnie samodzielnej grupy od- 

 słonięć skał dewońskich, których typowe obnażenia znajdują się w okolicy Kra- 

 kowa. 



1 ) Geognostische Beschreibung won Polen. I. 1831, str. 32. 



2 ) P. Boemer. Geognostische Beobachtungen im Polnischen Mittelgebirge. (Zeitsćhrift d. 

 Dentschen Geol. Geselłsch. 1866, str. 667). 



