26 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



zostają zastąpione stopniowo przez inne, niczem się nieróżniącce od typowych 

 skał pstrego piaskowca. 



W rzeczy samej, jeżeli szereg wychodni zlepieńca, wskazany na mapie prof. 

 Roemera uzupełnimy przez dwa, wyżej wzmiankowane punkty (Tuczna-baba 

 i Siewierz), otrzymamy wąski pas, otaczający od wschodu tutejsze zagłębie wę- 

 glowe i przylegający w dwu punktach do wychodni wapieni paleozoicznych, pod- 

 czas, gdy na zachód od tegoż pasa na osadach górnego oddziału formacyi węglo- 

 wej, leżą bespośrednio (przy wsi Sielcach i DandÓAYce np.) czerwone iły i pias- 

 kowce, zaliczane przez wszystkich dotychczasowych badaczy do dolnego poziomu 

 tryjasu. 



Nie będzie zbytecznem nadmienić, że pas, zajęty przez zlepieńce, można 

 tiważać poczęści za granicę zagłębia produkcyjnego, ponieważ wielkie otoczaki 

 zlepieńca wskazują bliskość brzegu, złożonego z Wapieni dewońskich i węglo- 

 wych, t. j. ze skał starszych od górnego, produkcyjnego piętra formacyi węglowej. 



Zlepieńce wzmiankowane dają, zdaniem mojem, jednę jeszcze ważną wska- 

 zówkę, potwierdzającą wypowiedziany uprzednio pogląd mój na samodzielność 

 polsko-szląskiego zagłębia pod względem gieotektonicznym. Obecność otocza- 

 ków porfiru w masie zlepieńca, oraz znaczne ich rozmiary każą przypuszczać ist- 

 nienie całego szeregu wychodni tej skały wybuchowej wzdłuż linii, łączącej Krze- 

 szowice i Siewierz. Linija ta wogóle zgadza się z liniją wychodni wapieni de- 

 wońskich i może służyć za nowy dowód na korzyść poglądu, nadającego jej zna- 

 czenie linii dyslokacyjnej, bardzo często charakteryzującej się obecnością szeregu 

 skał wybuchowych. Ponieważ zaś kierunek tej linii nie zgadza się z kierunkiem 

 skał w górach Kieleckich, a przytem w tych ostatnich skał wybuchowych dotych- 

 czas nie znaleziono, niema zatem podstawy żadnej do łączenia faktu pojawienia 

 się dewońskich wapieni w zagłębiu polsko -szląskiem z górotwórczym procesem 

 wyniesienia pasma Kieleckiego. 



Martwicę porfirową widziałem w jednym tylko punkcie, położonym na PnZ 

 od drogi, prowadzącej ze Strzemieszyc do wsi Łosień. Wydobywają ją tutaj dla 

 szosy. Martwica w tern miejscu przedstawia się jako skala wielce niestała 

 w swych cechach litologicznych: widzimy tutaj najrozmaitsze przejścia od czystej 

 gliny plastycznej pstrej barwy, do twardej, zbitej' masy o muszlowym przełamie, 

 w pojedyńczych kawałkach przechodzącej w skałę krystaliczną, za którą też 

 przez niektórych badaczy była uważaną. 



Obecność w martwicy znacznej ilości piasku kwarcowego, rozdzielonego 

 w masie skały bardzo niejednostajnie i nadającego jej niekiedy pozór piaskowca, 

 łączy ten utwór z innemi skałami osadowemi, rozwiniętemi w pobliżu i każe nam 

 martwicę zaliczyć narówni z temi ostatniemi do utworów tryjasowych. 



Wniosek powyższy potwierdzają również niektóre szczegóły, wskazane wpra- 

 cy prof. Roemera, do liczby których należy zaliczyć naleganie av jednem z obna- 

 żeń przy Filipowicach (na terytoryjum austryjackiem), martwic na zlepieńce 



') F. Roemer. Geologie von Oberschlesien, str. 101. 



