ZARYS GIEOLOGICZNY GUB. PIOTRKOWSKIEJ. 



27 



które opisałem powyżej i bespośrednie przykrycie tych osadów w stropie przez 

 najwyższe ogniwo pstrego piaskowca — dolomit rothu. W taki sposób zlepieńce 

 i martwice podług swego położenia batrologicznego, okazuje się współrzę- 

 dnemi z dolnemi poziomami pstrego piaskowca. 



Zestawiając ze sobą fakt nalegania martwic na zlepieńce i wskazany wyżej 

 przeżeranie fakt znajdowania się w tej ostatniej skale otoczaków porfirowych, do- 

 chodzimy do wniosku a priori prawdopodobnego, że wybuchowe skały polsko- 

 szląskiego zagłębia nie są pomiędzy sobą współczesne, lecz że ukazanie się ich 

 należy odnieść do całego okresu, zawartego pomiędzy osadzeniem się pro- 

 dukcyjnych warstw formacyi Avęglowej i początkiem rothu. 



Utwory tryjasowe są bardzo rozwinięte w granicach moich poszukiwań 

 i zajmują cały niemal pas pogranicza pruskiego, wyjąwszy małą przestrzeń, na 

 której się ukazują utwory węglowej formacyi. Pomiędzy utworami temi wyróż- 

 nić się dają wszystkie trzy piętra tryjasu, przyczem najsilniej rozwiniętemi są 

 dwa piętra górne (wapień muszlowy i kajper), dolne zaś stosunkowo nieznacznie 

 się rozwinęło. Skały tego ostatniego piętra odsłaniają się przeważnie na granicy 

 powierzchni odsłonięcia formacyi węglowej u stóp wzgórza wapienia muszlowego, 

 który ochronił od erozyi niżej leżące miękkie osady pstrego piaskowca. 



Oprócz opisanych wyżej marwic i zlepieńców, w skład dolnego tryjasu 

 wchodzą jeszcze czerwone iły, szare i czerwone piaskowce, wreszcie margle dolo- 

 mitowe, zajmujące zwykle najwyższy poziom w szeregu skał wymienionych. 

 Szczątki organiczne znaleziono dotychczas jedynie w marglach, a ponieważ naj- 

 liczniej jest tutaj reprezentowaną skamieniałość Myophoria costata — Seebach? 

 nie ulega wątpliwości, że margle powyższe należą do najwyższego ogniwa pstrego 

 piaskowca, czyli t. z w. rothu. 



Tryjas środkowy przedstawia się tutaj pod postacią grubego pokładu wapie- 

 ni i dolomitów, tworzących falisty grzbiet, z trzech stron okalający regijon węglo- 

 wy: od PnW, Pn i PdZ. Oprócz tego, luźne wysepki wapienia muszlowego, 

 przedstawiające oczywiście ocalałe szczątki jednej ogólnej powłoki środkowo- 

 ti-yjasowej, znamy wewnątrz terenu węglowego, np. góra około wsi Goło- 

 nóg i inne. 



Na północ Siewierza wapień muszlowy zapada pod szereg warstw młodszych, 

 z pod których odsłania się jedynie w kilku punktach luźnych, jak przy Dziewkach, 

 Nowej -Wiosce i Mrzygłodzie. 



Jakkolwiek wapień muszlowy na Górnym Szląsku, będący bezpośredniem 

 przedłużeniem ku zachodowi wapień polskich, został bardzo szczegółowo zbada- 

 nym przez prof. Ecka, który dlań ustanowił drobiazgowy podział na oddzielne 

 poziomy, dokładna paralelizacyja górno szlązkiego wapienia muszlowego z pol- 

 skiemi utworami badanej przestrzeni napotyka wielkie trudności. Przyczyną te- 

 go jest brak niemal zupełny szczątków organicznych w polskiem wapieniu 

 muszlo wym, tak że oddzielenie poziomów, ustanowionych dla górno szlązkiego 



