30 



DZIAŁ II. GIEOLOGLJA. 



Pomiędzy utworami temi najniżej leżą. wszędzie żwiry, ukazujące się wszę- 

 dzie w bezpośredniem sąsiedztwie z iłami kajprowemi, z któremi skała ta niekie- 

 dy jest naprzemianległą, jak to widzieć mogłem w wielkim przekopie około 

 stacyi Myszków. 



Ta naprzemianległość żwirów z pstremi iłami kajprowemi jak również 

 w części charakter orograficzny grupy skał wzmiankowanych tworzących najczę- 

 ściej wzgórza, u stóp których ukazują się zwykle osady kajprowe, podczas gdy 

 utwory jurajskie odsłaniają się zawsze w pewnej od wzgórza odległości, skłania 

 mię do zdania, że grupę piaskowców żelazistych do kajpru odnieść należy. Po- 

 gląd ten potwierdza okoliczność, że piaskowce w kierunku południowym nikną 

 bardzo szybko, podczas gdy utwory niewątpliwe jurajskie ciągną się do okolic 

 Krakowa. 



Utwory jurajskie zajmują znaczną część powierzchni zbadanej i ciągną się 

 w kształcie pasa tak wybitnie od całej przyległej okolicy się różniącego, że nada- 

 no mu, na równie z jego przedłużeniem ku PnZ nazwę grzbietu Krakowsko- 

 Wieluńskiego. W skład pasu tego wchodzą utwory zarówno górnego jako też 

 i środkowego oddziału formacyi jurajskiej, jakkolwiek te ostatnie bardzo pod- 

 rzędne mają znaczenie pod względem zajmowanej przez się przestrzeni. 



Utwory środkowo jurajskie (łącznie z Kellowey'em) ciągną się zrazu waż- 

 kim pasem u stóp zachodniego, urwistego stoku grzbietu i dopiero w okolicy Czę- 

 stochowy odchodzą od grzbietu ciągnąc się ku zachodowi aż do granicy pruskiej. 

 Utwory środkowo-jurajskie odsłaniają się również przy wsiach: Pliny, Kwaśniów, 

 Kolbark, Karlin i t. d. w głębokich parowach, przecinających pasmo górzyste, 

 wykazując tem samem nieznaczne nachylenie jurajskich pokładów ku PnW. 

 Już z tego chociażby względu szybkie zastąpienie górno-jurajskich utworów przez 

 odmienne osady w kierunku ku wschodowi przypisać należy różnicy ich typu 

 (facies), nie zaś wieku jak mniemali dotychczasowi badacze, zwłaszcza też prof. 

 Roemer. 



Fakty zebrane przezemnie najzupełniej stwierdziły zdanie, które wypowie- 

 działem jeszcze w r. 1884, że główną różnicą środkowo-jurajskich utworów połu- 

 dniowej części polskiego zagłębia od utworów północnej jego połowy polega 

 głównie na nieznacznej ich miąszości, utrudniającej znacznie rozpoznanie pomię- 

 dzy niemi oddzielnych poziomów, jaśniej wyrażonych niż w północnej części za- 

 głębia '). Pod tym względem pomiędzy utworami środkowo-jurajskiemi półno- 

 cnej i południowej części terenu przezemnie zwiedzonego, dają się zauważyć ró- 

 wnież pewne różnice, w tem mianowicie, że utwory pierwszej połowy mało się 

 różnią od opisanego w spraAyozdaniu za rok 1884, w południowej natomiast części 

 dostrzegamy nietylko zmniejszenie miąszości pokładu, lecz zarazem zmiana pe- 



l ) Porrnacyja jurajska w Polsce. Pam. Piz. V. str. 18. 



