32 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



typowe odsłonięcie warstw środkowo-jurajskich widzieć mi się udało w zboczu 

 parowu przy Racławicach. Tutaj na wapieniu węglowym leży pokład zwartego 

 kwarcowego piaskowca bez skamieniałości, przechodzącego ku górze stopniowo 

 w zlepieniec kwarcowy z wapiennem lepiszczem i niewyraźnemi odciskami małży. 

 Zlepieniec ten przechodzi stopniowo ku górze w oolity żelaziste, zawierające 

 oprócz faun wszystkich trzech poziomów kelloweyu formy takie, jak Cardioce- 

 ras Mariae i Peltoceras Eugenii, z których pierwsza jest charaktery- 

 styczną skamieniałością poziomu przejściowego od kellowayu do oxfordu, druga 

 zaś jest skamieniałością czysto oxfordzką. 



Zestawiając batrologiczne następstwo utworów środkowo-jurajskich półno- 

 cnej i południowej części terenu, będziemy musieli uznać: 1) że piaskowce kwar- 

 cowe, leżące u podstawy skał jurajskich przy Racławicach, jak również w wielu 

 innych punktach południowego regijonu są współrzędne z iłami zawierającemi 

 Parkinsonia Parkinsoni i Parkinsonia Neuffensis; 2) że zlepieńce kwarcowe 

 z małżami odpowiadają dolnej części oolitów północnych i oolitowym wapieniom 

 poziomu Op. aspidoi des, rozwiniętym w regijonie badań moich z 1884 roku; 

 wreszcie 3) że pokład oolitow żelazistych południowego regijonu odpowiada ooli- 

 tom kelloweyskim regijonu północnego oraz dolnemu poziomowi oxfordn, poja- 

 wiającego się tam w postaci białych wapień scyfiowego typu. 



Pomimo, że przeprowadzona przeżeranie współrzędność utworów środkowo- 

 jurajskich południowej i północnej części polskiego zagłębia, nie może być dla 

 wszystkich poziomów z jednakową ustanowioną ścisłością, staje się ona jednak zda- 

 niem mojem, wielce prawdopodobną jeśli zważymy, że zastąpienie jednych skał 

 przez drugie daje się we wszystkich poziomach zauważyć bez wyjątku i do tego 

 w jednym i tym samym kierunku, mianowicie: głębinowe osady północnych części 

 zagłębia środkowo-jurajskiego w południowej jego części są zastąpione przez 

 utwory mieliznowe. 



Tak więc, środkowo-jurajskie utwory południowej części polskiego zagłębia 

 nie są widocznie niczem innem, tylko mieliznową „facics" współrzędną utwo- 

 rom w północnej, głębokiej części zagłębia osadzonym. Dlatego też każdemu po- 

 ziomowi znalezionemu w jednej części zagłębia odpowiadać musi utwór współ- 

 rzędny w drugiej, jakkolwiek współrzędność ich, zwłaszcza w dolnych poziomach 

 udowodnić bezpośrednio bywa niekiedy bardzo trudno z powodu braku ska- 

 mieniałości. 



Za wnioskiem powyższym przemawia również okoliczność, że zamiana w po- 

 ziomym kierunku jednych skał przez drugie nie jest nagłą, lecz stopniową, jak 

 tego dowieść można na oolitach żelazistych i jak to nadzwyczaj wyraźnie zaryso- 

 wuje się dla dolnego poziomu oxfordu z Peltoceras arduennense, który 

 około Rudnik ukazuje się pod postacią białego wapienia, około Kwaśniowa — sza- 

 rego czerwono plamistego marglu, wreszcie przy Racławicach — oolitu żelazistego, 

 zlewającego się z pokładem spągowym, przepełnionym skamieniałościami kello- 

 weyskiego piętra. 



Uważam za niezbędne nadmienić, że przypuściwszy, że oolity żelaziste zaczę- 

 ły się wszędzie w Polsce tworzyć jednocześnie, że więc do jednego poziomu zali- 

 czyć je należy — nazwijmy go poziomem A, wyżej zaś leżące skały wapienne białej 



