ZARYS GIEOLOGICZNY GUB. PIOTRKOWSKIEJ. 



33 



barwy poziomem B otrzymany, iż Peltoceras Eugenii, który żył w południo- 

 wej części Polskiego zagłębia w okresie poziomu A, emigrował następnie do pół- 

 nocnej części basenu i żył tam podczas następnego poziomu B, nieuległszy żadnej 

 zmianie mutacyjnej. 



Trzy poziomy górno-jurajskie na mapie prof. Roemera podług moich wiado- 

 mości nie wyróżniają się pomiędzy sobą. ani pod względem paleontologicznym, ani 

 petrograficznym, tak że nakreślenie na mapie granic pomiędzy temi poziomami 

 (w praktyce niemożliwemi do rozróżnienia), zostało wykonanem prawdopodobnie 

 nie na miejscu, co przy ukladaniu mapy o tak znacznej skali było, zdaniem mo- 

 je m, obowiązkowem. 



Uważam tembardziej za konieczne ustanowienie prawdziwego poglądu na 

 mapę prof. Roemera, że mapa ta z pozorów zewnętrznych robi wrażenie bardzo 

 drobiazgowej i ścisłej mapy gieologicznej, podczas gdy w samej rzeczy jest ona 

 niekiedy jedynie graficznym wyrazem czysto teoretycznych poglądów uczonego 

 profesora. Dlatego też mapy powyższej zarówno pod względem gieologicznym 

 jak też zwłaszcza górniczym, nie wypada uważać za ostatnie słowo nauki i należy 

 się spodziewać, że po ukończeniu mapy pokładowej zachodniego okręgu górnicze- 

 go do wiadomości naszych o zagłębiu szląsko-polskiem przybędzie wiele dat no- 

 wych, wyjaśniających liczne wątpliwości, z których niektóre miałem sposobność 

 poruszyć w niniejszem sprawozdaniu. Przypuszczenie to staje się tern prawdopo- 

 dobniej szem, że pomimo krótkiego czasu, którym rozporządzać mogłem w celu 

 zwiedzenia regijonu mapy pokładowej, udało mi się niemniej przeto zebrać tam 

 kilka nowych faktów, mających, jak to wykazałem wyżej, niemałe znaczenie przy 

 wyjaśnieniu tektoniki i schematyzacyi skał polsko-szląskiego zagłębia. 



Regijon rozpowszechnienia utworów kredowych przylega od wschodu do 

 pasma górno- juraj ski ego, przyczem linija graniczna obu tych formacyj jest miej- 

 scami bardzo krętą i trudną wskutek tego do oznaczenia. Miasta: Słomniki, 

 Miechów, Żarnowiec, Lelów i Przyrów oznaczają w przybliżeniu zachodnią gra- 

 nicę powierzchni zajętej wyłącznie przez utwór kredowy, wychodzący dalćj ku 

 wschodowi poza granice zbadanej przezemnie przestrzeni. 



Utwór kredowy tej okolicy rozdzielić można pod względem petrograficznym 

 na dwie części: górną, o bardzo jednostajnym charakterze litologicznym — typową 

 opokę kredową, której pokład staje się ku wschodowi coraz grubszym, oraz dolną, 

 posiadającą grubość nieznaczną i znacznie bardziej skomplikowany charakret pe- 

 trograficzny. Poziom dolny odsłania się wyłącznie w pobliżu wychodni juraj- 

 skich wapieni jak również w tych punktach, gdzie można widzieć bezpośrednie 

 zetknięcie obu formacyj i składa się bądź z kwarcowego żwiru, jak np. przy 

 wsiach: Nowa Wieś, Poręka Dzierżna, bądź z piaskowca i piasku glaukonitowego 

 np. w okolicach Wolbromia, Żarnowa, Lelowa i t. p., bądź nakoniec — ze zbi- 



Pam. Fizyj. Tom VIII. Dział II. 5 



