40 



tDZIAL II. GIEOLOGIJA. 



dochowane skamieniałości z poziomu zawierającego Stringocephalus Bo urti- 

 ni, dowodzące, że poziom ten, tak ze względu litologicznego jak i stratygraficzne- 

 go zajmuje w dewońskiem terytoryjum Kieleckiem zupełnie inne położenie, niż 

 to, jakie mu naznaczał prof. Zejszner '). 



Co się tyczy różnic petrograficznych miejscowych, napotykających się przy 

 porównywaniu z sobą oddzielnych przekrojów warstw dewońskich, to najcie- 

 kawszym w tym względzie faktem jest ten, że skały koralowe, bardzo potężnie 

 występujące w jednych miejscowościach, w innych nie spotykają, się wcale. Po- 

 nieważ zaś w pewnych razach, jak np. dla okolic wsi Sitki, braku podobnego sta- 

 nowczo przypisywać nie można niezupełności przckojów, musimy więc objaśniać 

 go jedynie odmiennością gieologiczną jakościową (facies). 



Pokazuje się przytem, że pokłady koralowe występują głównie w części po- 

 łudniowej pasa górskiego, kiedy w północnej jego części przeważają warstwy gli- 

 niasto- wapienne, wśród których natrafiają się także ławice zielonych, niekiedy 

 kwarcytowych piaskowców, wskutek czego niewielkie skał tych występy na po- 

 wierzchnię łatwo brane być mogą za odsłonięcia osadów syluryjskich, przedsta- 

 wiających, jak wspomnieliśmy wyżej, zupełnie podobny skład litologiczny. 



Do liczby takichże, istotnie miejscowych tylko utworów, wypada zaliczyć 

 również i łupek bitumiczny palny folwarku Bartkowa, błędnie przez miejscowych 

 mieszkańców brany za węgiel kamienny. Łupek ten tworzy pokład podrzędny 

 wśród wargi i zrostkowych górno- dewońskich, w których znajdowałem goniatyty. 



Osady tryjasowe w obrębie zbadanego terytoryjum tworzą pas, obrzeżający 

 z pólnoco-AYschodu obszar paleozoiczny. Jako najstarszy wśród nich utwór wy- 

 stępuje zlepieniec, składający się najczęściej z otoczonych okruchów skał dewoń- 

 skich wapienno-dolomitowych, o zlepię gliniasto-wapiennym. Skała ta bardzo 

 jest ciekawą ze względu na swój charakter czysto miejscowy, rzadko zmieniający 

 się wskutek odmienności składu petrograficznego osadów dewońskich przyległych, 

 jak niemniej i z tego powodu, że w pewnych razach skała ta z trudnością wy- 

 różnić się daje, w świeżym mianowicie rozłamie, od innych skał dewońskich o bu- 

 dowie zlepieńcowej. Okruchy kwarcytowe, natrafiające się dosyć rzadko w dol- 

 nych, grubo-ziarnistych poziomach pokładu zlepieńcowego, zaczynają ku górze 

 wzrastać liczebnie, skutkiem czego skała stopniowo przechodzi w zlepieniec 

 kwarcytowy, podobny do tego, jaki spotyka się bardzo często w postaci warstwek 

 podrzędnych wśród piaskowców czerwonych, stanowiących najobszerniejszą skałę 

 w dolnem ogniwie tryjasu Kieleckiego. 



Warstwy zlepieńca ulawicone są bardzo zgodnie z osadami tryjasowemi, 

 a niezgodnie z warstwami palcozoicznemi, których powierzchnia w niektórych 



') Zeus c lin er. Zcitschrift d. d. g. Gesel. 18C9, str. 272—273. 



