SPRAWOZDANIE Z BADAŃ W GUB. RADOMSKIEJ. 



43 



to we, podobne do kródy, 2) margle dolnego i środkowego Kimmeridgeu z Te- 

 rebr. subsella, Rhynchon. pin guis i t. p., 3) muszlowce z Exog. virgula. 

 Wyborne odsłonięcie ostatnich znajduje się w jednym z przekopów Dęblińsko- 

 Dąbrowskiej drogi żelaznćj, pod wsią Ruda wielka. 



Osady kródowe zajmują część południowo-wschodnią zbadanej przestrzeni, 

 w bardzo wszakże niewielu tylko punktach, jak np. pod wsią Bałtowem, gdzie 

 widzieć można zetknięcie ich z pokładami jurajskiemi. Poczynając od brzegów 

 Wisły w kierunku północno-zachodnim, osady form acyi kredowej stopniowo kryją 

 się pod potężną powłoką utworów czwarto-rzędowych, z pod których w północnej 

 części terytoryjum wynurzają się na powierzchnię ziemi tylko pokłady jurajskie. 

 Najobszerniej występującym utworem kredowym jest margiel, zawierający miej- 

 scami znaczną ilość okrąglaków krzemienia. Oprócz marglu spotykają się także 

 i piaskowcowe, glaukonitowe utwory, właściwe wyłącznie tylko, jak się zdaje, dol- 

 nej części pokładu kredowego. 



Zupełnie odmienny rozdział gieograficzny w porównaniu z osadami mezo- 

 zoicznemi mają utwory należące do formacyi miocenowej okresu trzecio-rzędowe- 

 go, występujące jedynie na południowych stokach gór Kieleckich, gdzie wypeł- 

 niają one wklęsłość mocno rozmytej wodami powierzchni pokładów paleozoicz- 

 nych. Charakterem swym petrograficznym i paleontologicznym osady miocenowe 

 zbadanej przezemnie przestrzeni odpowiadają w zupełności osadom, występującym 

 w okręgach, bliżej ku zachodowi leżących, opisanym przezemnie w sprawozdaniu 

 z r. 1886.'). 



Osady te rozpadają się tu również na dwa poziomy, z których dolny, cha- 

 rakteryzujący się czystą fauną morską typu śródziemnego, odsłania się szczegól- 

 niej na krańcach obrębu trzecio-rzędowego, zajmując przytem stosunkowo naj- 

 wyższe i najdalej ku północy wysunięte punkty, jak naprzykład: Raków, Bogo- 

 ryją, Słaboszowice, Janików. Przeważającemi skalami poziomu tego są piaski 

 kwarcowe białe i wapienie litotamniowe. Poziom górny, składający się z piasków 

 i zlepieńców, zawierających faunę sarmacką, wyłania się w wielu punktach, głów- 

 nie w środkowej i południowej części terytoryjum trzecio-rzędowego, przyczem 

 najbogatsze w szczątki organiczne odsłonięcia jego napotykają się w brzegowych 

 przekrojach rzeczki Opatówki, Zlepieńce sarmackie w niektórych punktach skła- 

 dają się całkowicie z okruchów Lithothamnium ramosissimum, wskutek 

 czego z trudnością odróżniać się dają od wapienia litotamniowego, stanowiącego 

 skałę charakterystyczną dla niżej leżącego piętra śródziemnego. 



Co się tyczy pokładów gipsowych, zajmujących w Polskim miocenie, jak 

 wiadomo, pośrednie położenie między poziomem sarmackim a śródziemnym, to te 

 odsłaniają się jedynie na zachodnim krańcu przestrzeni, pod miastem Staszowem, 

 którego obnażenia opisałem w sprawozdaniu zeszłorocznem. 



Osady czwarto-rzędowe, znajdujące się w obrębie przestrzeni zbadanej wy- 

 stępują w postaci dwu typów: napływu lodowcowego i lussu. Ostatni występuje 

 stosunkowo nie zbyt obszernie, stanowiąc kilka pasów, z których największy po- 



') Izwiestja gieologiczeskago Komiteta, tom VI, 1887. 



