SPRAWOŻ. Z BADAŃ PRZY BUDOWIE NOWYCH DROG ŻEL. 



47 



Stacyja Chełm stoi bezpośrednio namarglu kredowym, stanowiącym również 

 wszystkie przyległe wyżyny, z których na jednej miasto właśnie spoczywa. Sia- 

 dów pokładów dyluwialnych tu nie zauważyłem. 



Dalej ku północy linija drogi przerzyna równa bagnistą, miejscowość pokrytą 

 lasem. W niektórych przekopach, wykonanych w tym obrębie i wogóle nie 

 głębokich, bo rzadko metr głębokości przechodzących, ukazują się warstwy nastę- 

 pujące: z wierzchu leży żółto-brunatny piasek, zawierający rzadkie, drobne, oto- 

 czone okruchy skał krystalicznych; niżej następuje szarawo biała, bardzo wapien- 

 na o-lina z żyłami barwy brunatnej i gniazdami piasku, oraz drobneini otoczonemi 

 okruchami margłu kredowego. Glina ta ma budowę gębczastą, a miejscami za- 

 wiera wiele muszli lądowych i słodko-wodnych, z rodzajów Succinea, Planor- 

 b i s, Val vata i t. p. 



Na południe od wsi Huta natrafiono w jednym punkcie na tuf wapienny, za- 

 wierający zwęglone szczątki roślin, w stanie świeżym przypominający wielce 

 niektóre odmiany wyżej wzmiankowanej gliny gębcznsf.ej, od której wszakże różni 

 się większą zawartością wapna i twardnieniem na powietrzu. 



Na północ wsi Huty rozpoczyna się przestrzeń zajęta przez piaski pręgo wa- 

 tę, niezawierające okruchów skał zbitych. Piaski te ujawniają się tu w kilku 

 przekopach, głębokich na 1 — 2 metrów, przyczem w rozkładzie pręgowatego ich 

 zabarwienia brunatną i szarą barwą, daje się spostrzedz ta szczególność, że 

 w przekrojach z kierunkiem WO pręgi występują dosyć prawidłowo i leżą prawie 

 poziomo, kiedy przeciwnie w przekrojach, mających kierunek NS, pręgowatość 

 pojawia się pogiętą falowato i niezmiernie zawiłą. W kierunku pionowym nie- 

 prawidłowość pasów wzrasta z dołu ku górze, a naj wybitniej występuje w części 

 wierzchniej całej pręgowanej masy. 



Pokłady piasków pręgowanych ciągną się aż do rzeki Uherki, której brzeg 

 przeciwległy ma już nieco odmienną budowę. Przekop tu zrobiony, głęboki 

 blisko na 3 metry, wykazuje następujący porządek uwarstwienia: z wierzchu leży 

 glina brunatna zbita, nie burząca się z kwasem i bardzo obfitująca w spore głazy 

 skał krystalicznych; niżej następuje margiel kredowy, na którego nierównej po- 

 wierzchni bardzo często widzieć się dają wypadki wkliniania gliny dyluwialnej 

 powyżej leżącej. Część górna pokładu krćdowego ma postać skały uległej' silne- 

 mu zniszczeniu mechanicznemu i składa się z drobnych, kanciastych kawałków 

 margłu, których przestwory wypełnione są tąż samą skałą, ale w proszek rozdro- 

 bnioną. W poziomach górnych tej zgruchotanej marglowatój warstwy stopniowo 

 przechodzącej ku dołowi w margiel kredowy zbity, znalazłem pojedynczy niewiel- 

 ki otoczony głazik granitowy. 



Ostatnia ta okoliczność, jak niemniej i sam charakter budowy warstwy zgru- 

 chotanej marglu kredowego dowodzą, że" pokruszenie to, jest w danym wypadku 

 wynikiem mechanicznego parcia lodowca północnego, a nie produktem zwie- 

 trzenia. 



Odsłonięcie to jest bardzo ciekawem i pod względem gieograficznym, stano- 

 wi bowiem na południu punkt ostateczny, w którym znalazłem typową glinę dy- 

 luwialną z głazami, obecność której, jako osadu zawdzięczającego lodowcowi 



