38 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



Fi li c e s. 



Phcgopteris Dryopteris Fee (Las Floryja), Polysticlmm Filix mas Kth, 

 P. spinulosum DC, Cystoptcris fragilis Bernh (Las Czaszcza pod dębami), Aspi- 

 dium Filix femina Bernh, Pteris aąuilina L. 



III. 



Z Warszawy na zachód szedł dawny trakt poznański, przechodząc przez 

 Błonie; na południowy zaś zachód szedł dawny trakt piotrkowski, przechodząc 

 przez Nadarzyn. Droga żelazna warszawsko-wiedeńska idzie z Warszawy do 

 Skierniewic w kierunku poludniowo-zachodnim, rozdzielając kąt Błonie — 

 Warszawa — Nadarzyn na dwie prawie równe części. Linia prosta Błonie — ■ 

 Nadarzyn przecina drogę żelazną mniej więcrj we wsi kościelnej Brwinowie, 

 odległej od Warszawy o 22 km. W Brwinowie jest przystanek kolejowy, mię- 

 dzy pierwszą stacyja od Warszawy, Pruszkowem i drugą., Grodziskiem. Z Brwi- 

 nowa do Pruszkowa 7 km, do Grodziska 6 km. 



Okolica Brwinowa plaska, jak zwykłe na Mazowszu; grunty lekkie, a na- 

 wet gdzieniegdzie piaski, co znów nie jest ogólną własnością Mazowsza, bo oko- 

 lica np. bliskiego od Brwinowa Błonia sławi się urodzajną ziemią. 



Zwykle w Królestwie obszerność lasów jest w stosunku odwrotnym z żyzno- 

 ścią ziemi. Im grunty lepsze, tem lasów mniej. Okolica Brwinowa nie jest 

 wyjątkiem od prawidła, ma, jak już wiemy, grunty lekkie i piaski, więc i lasów 

 dużo. Patrząc z przystanku ku południowi, widzimy całą. szachownicę pól upraw- 

 nych i nielicznych lak otoczoną na horyzoncie ciemną, smuoą. Są to lasy brwi- 

 nowskie, po największej części młode, a że grunt lekki, więc przeważnie sosnowe. 

 Czasem, jak np. kolo letnich mieszkań w Wilhelmowie, z pod lekkiego gruntu 

 wyglądają żółte piaski. Ale w stronie poludniowo-zachodniej od Brwinowa 

 grunty mocniejsze, sosnę zastąpiły drzewa liściaste i są w lesie przestrzenie za- 

 rosłe wyłącznie młodą grabiną. 



Na południowym wschodzie lasy brwinowskie łączą się z dużym starodrzew- 

 nym lasem, należącym do Mlochowa. Przy brwinowskiej granicy w lesie mlo- 

 chowskim przeważa sosna, ale im dalej w głąb, tem więcej drzew liściastych, 

 a w brzegach lasu od strony Nadarzyna same już prawie stare dęby i graby. Lip 

 obok nich dużo, ale młode, albo lat średnich. Żadnej starej, współczesnej po- 

 tężnym dębom nie dostrzegłem podczas parogodzinnej po lesie przechadzki. Gęste 

 zadrzewienie i w wielu miejscach gęste krzewiaste podszycie, przytem wzorowy 

 w lesie porządek są. powodem, że las bardzo się pięknie przedstawia. Co krok 

 spotyka się ciemno-zielone jaskinie z gałęzi i kolumnady z potężnych pni. Drogę 



