K. ŁAPCZYŃSKI. ROŚLINNOŚĆ KILKU MIEJSCOWOŚCI. 



45 



z kopalń węgla w tej okolicy rozrzuconych, należy do paryskich akcyjona- 

 ryj uszów, nazywa się urzędownie: kopalnia Michał, a pospolicie: kopalnia pod 

 Czeladzią,, albo kopalnia na piasku. 



Do jednego z budynków, otaczających buchające czarnym dymem komi- 

 ny, przyjechałem w gościnę dnia 11 Lipca 1887 r., korzystając z uprzejmego 

 zaproszenia młodego inżyniera górniczego, a mego kuzyna, prowadzącego odbu- 

 dowę kopalni. 



Na piasku otaczającym dom zebrawszy tylko biedne okazy turzycy kosmatej 

 (Car ex hirta L), poszukiwania florystyczne rospocząłem od hołdów, Tak 

 nasi górnicy ogólnie wszelkie nasypy, nagromadzone przy kopalniach, nazywają 

 zniemiecka (die Halde — kopiec). 



Szczegółowo hałdy bywają dwojakie, albo tak nazywane bergi utworzone 

 z ziemi i ułamków skał wydobytych z kopalni, albo rajmówJci (raumen — uprzątać) 

 powstające z wyrzuconych popiołów z pod kotłów. Oba gatunki tych nasypów 

 są znacznych wymiarów przy kopalni pod Czeladzią i gdzieniegdzie okryte ro- 

 ślinami. 



Ciekawy byłem, którym roślinom okaże się popiołowa góra pożądaną i dwie 

 trawy dostrzegłem nadzwyczaj bujnie rosnące na popiołach: stokłosę polna, (Bro- 

 mus arvensis L) i kąkolnicę roczną (Loli u m temulentum L). Tej ostat- 

 niej rośliny u Jessena na figurze 289 są narysowane dwie formy: wielko i mało 

 kwiatowa. Pierwsza ma ości krótkie, druga długie. Ości wielkokwiatowej na 

 rysunku są 5 razy krótsze od plewy bocznej. Tymczasem olbrzymie okazy z tak 

 nazywanych rajmówek, chociaż co do wymiarów wielkokwiatowe, mają ości 

 względnie bardzo długie, bo mniej więcej równe bocznej plewie, co wynosi około 

 18 mm. 



Innym roślinom pospolitym przypadek wyraźnie krzywdę zrobił, zasiewając 

 je na popiołach; bardzo biednie wyglądały. Edest powojowaty (Polygonum 

 Convolvulus L) trudno poznać, zbił się w drobny gęsty krzaczek, prosto ster- 

 czący ku górze. 



Na nasypie, utworzonym z kamieni i ziemi, ciągle wydobywanej z kopalni, 

 rosły najobficiej: wiklina roczna (Poa annua L) i miotła (Apera Spica 

 venti PB). 



Na nasypie drogi żelaznej przy kopalni zebrałem kąkolnicę trwałą w odmia- 

 nie cienkokłosoicej (Lolium perenne tenue Schrad. L. tenue L). Od- 

 miana to rzadka, dopiero kilka razy znaleziona w Królestwie. Następnych dni 

 w pobliskiej okolicy kilka razy ją spotkałem zawsze na grantach piaszczystych. 



Wydmę kopalnianą dokoła ze wszystkich stron otaczają pola uprawne, cią- 

 gnące się daleko, a że wydma jest dość wysoko położona, więc widok ku zachodo- 

 wi i południowi obszerny. Od strony zachodniej widać o 2 hm odległą, najbliższą 

 sąsiadkę: Milo wice, położone na szląskiej granicy nad rzeką Brynicą. W Milo- 

 wicach także kopalnia węgla, przytem fabryka, więc znowu sterczą i dymią wyso- 

 kie kominy. Za Brynicą na Szląsku widać ich kilkadziesiąt, dymiących czarno 

 lub biało. Prócz tego co noc iluminacyja od ogni i świateł elektrycznych. 



Ku południowi widać w stronie Sosnowic, o Akm odległych, znowu mnóstwo 



