K. ŁAPCZYŃSKI. ROŚLINNOŚĆ KILKU MIEJSCOWOŚCI. 



47 



przerzynając albo piaski, albo ziemie urodzajne, bo różnorodność gruntów, jak 

 już wiemy, jest charakterystyką, tutejszych okolic. Z Będzina obok Małobądza 

 Pogoni i. Sielca podąża do Sosnowic, ciągle mijając wysokie kominy licznych 

 fabryk. Tak ich tu wszędzie dużo, że nielicząc drogi żelaznej dąbrowskiej, sama 

 droga żelazna warszawsko- wiedeńska ma w powiecie będzińskim około 60 km 

 bocznych, najczęściej bardzo krótkich, dojazdów do fabryk i kopalni, leżących 

 w pobliżu kolei. Poniżej Sosnowic w pobliżu Dębowej Góry Czarna Przemsza 

 przyjmuje największy prawy dopływ, Brynicę. Od ujścia Brynicy jest na prze- 

 strzeni 4 km granicą Królestwa i Szląska. Niedaleko od Modrzejowa ' wpada do 

 niej Biała Przemsza, płynąca od wschodu. 



Jest to ostatni kraniec poludniowo-zachodni Królestwa, a zarazem od roku 

 1846 punkt zetknięcia się trzech Cesarstw sąsiednich, które od ujścia Białej do 

 Czarnej Przemszy rosciągają się na wszystkie strony do Szlezwigu, Metzu, Du- 

 brownika, Samarkandy i cieśniny Beringa. Od r. 1794 zaczynając, był punktem 

 zetknięcia przez lat 12 Niemirów nad Bugiem. Następnie przez lat 40 znowu nie 

 było punktu zetknięcia z powodu Księstwa "Warszawskiego, a następnie Wolnego 

 Miasta Krakowa. 



Od połączenia się Białej Przemszy z Czarną, ta ostatnia, aż do ujścia do 

 Wisły stanowi granicę Galicyi od Szląska. 



Dnia 12 Lipca wybrałem się poznać brzegi Brynicy. Obszerne pola ros- 

 ciągnięte pochyło między kopalnią i rzeką, chociaż urodzajne na nabrzeżu, w ca- 

 łości wzięte, mają grunty lekkie, a nawet w pobliżu kopalni piaszczyste. To też 

 roślinność inna niż pod Będzinem. Na miedzach spotykałem między innemi: gó- 

 ry sz rozwartą (Peucedanum Oreoselinum Miinch), trzymającą się na Ma- 

 zowszu i na Litwie przeważnie borów sosnowych, świerzbice polną (Knautia ar- 

 vensis Coult) z bardzo oszczędnie nacinaneini liśćmi i ostromlecz wąskolistny 

 (Euphorbia Cyparissias L) rozrodzony w tej części kraju, zarówno na 

 gruntach piaszczystych, kamienistych i na glinach. W zbożu dużo kąkolu, ostróż- 

 ki i bławatków, gdzie chybiło mietlicy, wyki kosmatej i ostr ożenią polnego (Cirsium 

 arvense Scop). Gdzieniegdzie w zhożujudra (Camelina sativa Cntz) w for- 

 mie silnie omszonej , pszeniec polny (M e 1 a m p y r u m a r v e n s e L) i stokłosa zbo - 

 żowa (Bromus secalinus L). Częściej od nich w pobliżu Milo wic na dobrych 

 gruntach: rezeda żółta i lepnica dwudzielna (Si len e no cti flora L) zupełnie dzi- 

 ko, ale mniejsza i włosistsza, niż trafiająca się po ogrodach zdziczała. 



W Milowicach znalazłem się nad Brynicą, na pięknej łące ale skoszonej. 

 Skierowałem się na prawo, żeby idąc w górę rzeki, dostać się do Czeladzi. 



Źródła Brynicy leżą w północnej części powiatu będzińskiego w okolicy 

 Stronkowa, na północny zachód od Siewierza. Do Przysieki płynie Królestwem, 

 od tej zaś miejscowości granicą Królestwa i Szląska do osady szląskiej Brynicy. 

 Dalej, zawsze granicą, do Komory w Niezdarze. Stamtąd, trzymając się kierunku 

 południowego, ale skierowanego nieco ku wschodowi, podąża, robiąc znaczne za- 

 kręty, do Czeladzi, Milowic i Sosnowic, poniżej których, jak już wiemy, wpada do 

 Czarnej Przemszy. 



Od Niezdary do Sosnowic także stanowi granicę, z wyjątkiem 4 km między 

 Milowicami i Czeladzią (które właśnie przejść zamierzyłem), tu bowiem kawał 



