JDZIAŁ III. BOTANIKA. 



prawego brzegu Brynicy do Królestwa Polskiego należy, dziedzicem jednak ziemi 

 jest książę Hobenlohe. Wysoki komin kopalni Saturna sterczy na zarzeczu, oto- 

 czony fabrycznemi domami, które zamieszkują, wyłącznie sami prusacy. 



Majętności księcia Hobenlohe i na lewym brzegu Brynicy szeroko są rospo- 

 s tarte. Obszerna łąka, po której idę, należy po obu stronach rzeki do namiestnika 

 Alzacji i Lotaryngii. 



Chociaż łąka skoszona, poznaję po liściacb, że mnóstwo na niej rośnie rdesiu 

 wężoicnika (Polygonum bistorta L). 



Kzadko która rzeka tak się wije jak Brynica między Milowicami i Czeladzią. 

 Woda dość głębokie wyżłobiła koryto, więc łąka jest tak nazywaną gruntową. 

 Wad rzeką gdzieniegdzie olchy (Alnus glutinosa Gaertn) i małe krzewiaste 

 zarośla, po których rospinają się festony chmielu. W zaroślach i nad samym 

 brzegiem rzeki, gdzie kosa dosięgnąć nie mogła, niektóre trawy ocalały, kostrzewa 

 wyniosła (Fest u ca elatior L), mozga (Phalaris arundinacea L), mietlica 

 biaława (Agros tis alba L). Gdzieniegdzie rósł nad brzegiem, gdzieniegdzie 

 po wodzie pływał rdest pływający (Polygonum amphibium L). Z wody wy- 

 chylały się turzyce ostre (Carex acuta L), wysypujące już nasiona, trzciny 

 i sitowie wodne (Scirpus lacustris L) do 2,7 m wysokości. Woda dość głę- 

 boka, grunt dna silny, ludzie się tu nie kąpią, ryb nie łapią, bydła nie pławią, 

 więc roślin wodnych dużo. A że woda dość czysta, więc listki roślin mniej zamu- 

 lone, niż zwykle. Zieleniły się w wodzie ciemną barwą jaskry wodne i rozłożyste 

 (Ranunculus aąuaticus L., R. divaricatus Schrnk), barwą jaśniejszą 

 drobne wrzeczniki ' grzebieniaste (Potamogeton pectinatus L). Długie ogony 

 wrzecznika przeroslego (P. perfoliatus L) i wy włącznika kłosowego (Myrio- 

 phyllum spicatum L) wyciągały się z biegiem wody. 



W jednem miejscu spotkałem przy rzece maleńkie jeziorko, dość głębokie, 

 z wodą czystą, może kryniczną, cale zapchane wrzecznikiem lśniącym (P. lucens 

 L) o pięknych liściacb, oraz rzęsą lancetowatą (Lem na trisulca L). 



Najpamiętniejszą chwilą włóczęgi po łące księcia Hohenlohego było wy- 

 ciągnięcie z Brynicy wrzecznika nawodnego (P. fluitans Bth). Jeden to 

 z owych trzech rzadkich wrzeczników, napróżno szukanych pod Będzinem w Czar- 

 nej Przemszy. Przybyło mu nowe stanowisko w Brynicy. 



Powyżej wielkiej łąki książęcej leży pastwisko mieszczańskie, należące do 

 Czeladzi. Dużo na niem zastałem stokroci i srebrnika rozesłanego (Potentilla 

 reptans L), który w tej części kraju nietylko na pastwiskach, ale i w zbożu 

 trafia się często. 



Czeladź, kiedyś do księstwa siewierskiego należąca, wyróżnia się, jak wszyst- 

 kie miasteczka poduchowne, małym stosunkiem ludności żydowskiej. Czeladź le- 

 ży na gliniastem wzgórzu. Ziemia dobra, więc koło płotów i na nieużytkach ro- 

 ślinność jak pod Będzinem, a w zbożu czerwonych maczków obfitość. Ale z po- 

 wrotem ku kopalni ledwie cmentarz minąłem, położony przy miasteczku, spotka- 

 łem się znowu z polem piaszczystem. Wśród zboża dużo zdrobniałego ostromle- 

 czu fiłkowanego (Euphorbia helioscopia L), czosnek winnicowy (Alliuni 

 vineale L) i wyka wąskolistna (Vicia angustifolia Ali), a na przydrożnym 

 piasku kępki śmiałka siwego (Aira canescens PB). 



