K. ŁAPCZYŃSKI. ROŚLINNOŚĆ KILKU MIEJSCOWOŚCI. 



49 



O kilkaset, kroków dalej grunt się znowu na wzgórzu poprawił. Na mie- 

 dzy zebrałem banoicę wąskolistną (Asperula cynanchica L). Od wzgórza 

 blisko już do kopalni. Na prawo w dole widać łąkę między Milowicami i Cze- 

 ladzią, a na niej Brynicę ze wszystkiemi zakrętami, które rano obszedłem. Za 

 Brynicą oko znaczną, przestrzeń Szląska obejmuje, gdzie ludność polska dawno 

 już została zepchnięta na społeczne niziny. 



W Królestwie, między Czarną Przemszą i Brynicą, głównem siedliskiem 

 prusaków są Sosnowice, których roślinność obejrzałem jednego z dni następnych. 

 Choć między dwiema rzekami położona, nieponętna to miejscowość z powodu 

 strasznych piasków. Sosnowe borki porastają okoliczne grunty, prawie wszędzie 

 do uprawy niezdatne, nazwa więc Sosnowice bardzo odpowiednia. Znać po tu- 

 tejszych sosnach, że nawet dla nich grunty zbyt liche. Na południe od stacyi, 

 w klinie przy ujściu Brynicy do Czarnej Przemszy, rozrzucone tam sosnowe borki 

 mają wszystkie pnie poczerniałe, jakby po leśnym pożarze, tak je obsiadł ciemny 

 porost proszkowaty. Zdaniem prof. Berdaua jest to Verrucaria nigrescens 

 Pers, trafiająca się najczęściej na mineralnych podłożach. Znanych jest u nas 

 9 gatunków rodzaju Verrucaria. 



Najobszerniejsze przestrzenie porastają, lasem na północny wschód od Sosno- 

 wic w stronie Pogoni, gdzie lasy mają nawet ubogie zielne podścielisko. Z traw 

 spotyka się najczęściej wątły śmiałek pogięty (Aira flexuosa L). Na miejscach 

 bardziej zacienionych rosną czernice, na wilgotnych łochynia (Vaccinium uligi- 

 nosum L) i bagno (Ledum palustre L). 



Wśród lasów trafiają się bezdrzewne, sapowate, nędzne pastwiska, przeważ- 

 nie porastające sitem sinym (luncus glaucus Ehrh). Zebrałem na nich: turzy- 

 cę gioiazdkowatą (Car ex stellulata Good), kłosówkę wełnistą (Holcus lana- 

 tus L) \ sit stwardniały (luncus sąuarrosus L). 



W samych Sosnowicach pod płotami, czarnemi od dymu węglowego, rośnie 

 między innemi: rumianek bezpromieniowy (Matricaria discoidea DC) i pszo- 

 nak drobnokwiatowy (Erisimum cheiranthoides L). 



Innego dnia przeszedłem prawym brzegiem Czarnej Przemszy od Małobą- 

 dza pod Będzinem do ujścia Brynicy. Roślin wodnych w tej części Przemszy 

 prawie brak zupełny. "Wpływa na to duże nadbrzeżne zaludnienie i piaszczyste 

 łożysko. Najmniej piasku między Małobądzem i Pogonią, tam też choć w wodzie 

 mało co rośnie, ale bujna nabrzeżna roślinność. Trafiają się nad rzeką, krzaczyste 

 zarośla, najczęściej wierzbowe, splątane psianką słodkogorzem (Solanum Dul- 

 camara L) i powojem wielkim (Convolvulus sepium L), pospolitym pod 

 Warszawą, w okolicach Będzina dość rzadkim. Przy zaroślach trawy nad brze- 

 giem wody niebywałej gdzieindziej dochodzą wysokości. Wyczyniec łąkowy 

 ('Alopecurus pratensis L) mierzył 1,15 m; brzanka, pastewna przenosiła 1 m, 

 kłosy 0,16 m, więc prawie dorównywała odmianie, nie przez wszystkich botaników 

 uznawanej: Phleum pratense giganteum Willkomm. Mozga (Phalaris 

 arundinacea L) także bardzo bujna. Kilka razy przy zaroślach napotkałem 

 rutewkę wąskolistną (Thalictrum angus tifo lium L). Raz trafiłem na kępę 

 zarośli, złożoną z samych o%» (Rubus fruticosus L). 



W Sielcu Przemszaj przepływa przez obszerny park. Przy parku kolej 



Fam. Fizyj. Tom VIII. Dział UL 7 



